Σε ηλικία 89 ετών έφυγε από τη ζωή ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ, ένας από τους τελευταίους μεγάλους θρύλους του αμερικανικού κινηματογράφου. Ηθοποιός, σκηνοθέτης, παραγωγός, ακτιβιστής – μια προσωπικότητα που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα όχι μόνο στην 7η τέχνη, αλλά και στους κοινωνικούς αγώνες.
Jane Fonda & Robert Redford – Barefoot In The Park (1967) Plaza Hotel
Ο καλλιτέχνης που έγινε σύμβολο
Ο Ρέντφορντ σημάδεψε δεκαετίες κινηματογράφου με ταινίες που έγραψαν ιστορία, από το Butch Cassidy and the Sundance Kid μέχρι τον Μεγάλο Γκάτσμπυ. Όμως, η παρακαταθήκη του δεν περιορίζεται στον κινηματογράφο. Ήταν ένας άνθρωπος με έντονη κοινωνική συνείδηση, που πάλεψε για την ελευθερία της έκφρασης, για το περιβάλλον και για τη δημοκρατία.
Ως ιδρυτής του Φεστιβάλ Sundance, έδωσε βήμα σε ανεξάρτητους δημιουργούς, αποδεικνύοντας ότι ο κινηματογράφος μπορεί να είναι όπλο πολιτισμού και κοινωνικής αφύπνισης. Υποστήριξε ενεργά το περιβαλλοντικό κίνημα, προειδοποιώντας εδώ και δεκαετίες για τις καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, ενώ δεν δίστασε να συγκρουστεί με μεγάλες εταιρείες και πολιτικά κατεστημένα.
Ένας ακτιβιστής με αφοσίωση
Η φωνή του ακούστηκε δυνατά σε ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης. Υπήρξε υπέρμαχος των δικαιωμάτων των ιθαγενών Αμερικανών, στήριξε καμπάνιες κατά του ρατσισμού και υπερασπίστηκε το δικαίωμα των καλλιτεχνών να δημιουργούν χωρίς λογοκρισία. Στα μάτια πολλών, ο Ρέντφορντ δεν ήταν απλώς ένας ηθοποιός, αλλά ένας «πολίτης του κόσμου» που χρησιμοποίησε τη φήμη του για να σταθεί στο πλευρό των αδυνάτων.
Η αγάπη για την Κρήτη
Κι όμως, πέρα από τη λάμψη και τους αγώνες, ο Ρέντφορντ κρατούσε πάντα στην καρδιά του την Ελλάδα – και ειδικά την Κρήτη. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 έζησε με την οικογένειά του για πέντε μήνες λίγο έξω από το Ηράκλειο. Όπως αποκάλυψε σε συνέντευξή του:
«Πήγα την οικογένειά μου εκεί στα μέσα του ’60, επειδή την αγαπούσα, είχα διαβάσει γι’ αυτή και ήθελα πολύ να πάω».
Αργότερα, περιέγραφε με χιούμορ την προσπάθειά του να πείσει την οικογένειά του να μείνουν σε μια σπηλιά στα Μάταλα, ενώ συχνά μιλούσε με θαυμασμό για τις διακοπές του στην Ελούντα.
«Έχω γυρίσει ολόκληρο τον πλανήτη και δεν έχω δει φιλοξενία σαν την κρητική», είχε πει.
Ταξίδια ως εκπαίδευση
Για τον ίδιο, τα ταξίδια ήταν η αληθινή εκπαίδευση:
«Δεν τα πήγαινα καλά στο σχολείο. Βαριόμουν. Κάτι μέσα μου μού είπε ότι η εκπαίδευσή μου βρισκόταν εκεί έξω, στον κόσμο, στις εμπειρίες από άγνωστους πολιτισμούς. Και αυτό έκανα».
Η Κρήτη υπήρξε ένα από τα μέρη όπου η «εκπαίδευση» αυτή απέκτησε σάρκα και οστά – ένας τόπος που του δίδαξε απλότητα, φιλοξενία και επαφή με τη φύση.
Ένας θρύλος με παρακαταθήκη
Πατέρας τεσσάρων παιδιών, δύο φορές παντρεμένος, ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ αφήνει πίσω του μια τεράστια καλλιτεχνική και κοινωνική παρακαταθήκη. Ένας άνθρωπος που πολέμησε με το ταλέντο και τη φωνή του για έναν πιο δίκαιο κόσμο – και που πάντα θυμόταν την Ελλάδα σαν έναν τόπο που τον δίδαξε όσα κανένα σχολείο δεν μπόρεσε.
