Γράφει η Μ.Π.Ν.
Στις 21 Απριλίου 1963 γράφτηκε μια από τις πιο συμβολικές σελίδες του ελληνικού φιλειρηνικού κινήματος. Παρά την απαγόρευση της κυβέρνησης της ΕΡΕ υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, πραγματοποιήθηκε η πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης , μια πράξη πολιτικής ανυπακοής που έμελλε να αποκτήσει ιστορική και ηθική βαρύτητα.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η Ελλάδα των αρχών της δεκαετίας του ’60 βρισκόταν σε ένα κλίμα έντονης πολιτικής πόλωσης, με ισχυρό αντικομμουνιστικό κράτος, περιορισμούς στις ελευθερίες και στενή σύνδεση με το δυτικό στρατόπεδο του ΝΑΤΟ. Το φιλειρηνικό κίνημα, εμπνευσμένο και από διεθνείς πρωτοβουλίες όπως οι πορείες του Campaign for Nuclear Disarmament, άρχισε να αποκτά δυναμική και στην Ελλάδα.
Η ΕΕΔΥΕ αποτέλεσε τον βασικό φορέα οργάνωσης, με στόχο την αντίθεση στους εξοπλισμούς, τα πυρηνικά και τη στρατιωτικοποίηση.
Η πορεία που απαγορεύτηκε, αλλά έγινε
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ανάμεσα σε χωροφύλακες
Παρά την καθολική απαγόρευση και την κινητοποίηση αστυνομίας, χωροφυλακής και στρατού, ο Γρηγόρης Λαμπράκης ξεκίνησε μόνος του από τον Τύμβο του Μαραθώνα, κρατώντας το σύμβολο της ειρήνης. Στη διάρκεια της διαδρομής συνελήφθη, όμως η εικόνα του να βαδίζει μόνος απέναντι στην κρατική καταστολή έγινε εμβληματική.
Η πράξη του αυτή δεν ήταν απλώς μια διαμαρτυρία· ήταν μια δημόσια πρόκληση απέναντι στον αυταρχισμό της εποχής και μια ισχυρή δήλωση υπέρ της ειρήνης.
Η Χωροφυλακή προσπαθεί να εμποδίσει τον Γρηγόρη Λαμπράκη, στην πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης
Η δολοφονία και η γέννηση ενός κινήματος
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης νεκρός
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 22 Μαΐου 1963, ο Λαμπράκης δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη από παρακρατικούς. Η δολοφονία του συνδέθηκε με το λεγόμενο “παρακράτος” και προκάλεσε πολιτικό σεισμό.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε σε μεγάλο βαθμό χάρη στην έρευνα του ανακριτή Χρήστου Σαρτζετάκη και του δημοσιογράφου Βασίλη Βασιλικού, ο οποίος αργότερα κατέγραψε τα γεγονότα στο μυθιστόρημα Ζ (που έγινε και ταινία από τον Κώστας Γαβράς).
Οι «Λαμπράκηδες»
Μετά τη δολοφονία του, ιδρύθηκε η Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη, με ηγετική μορφή τον Μίκη Θεοδωράκη. Οι «Λαμπράκηδες» αποτέλεσαν ένα μαζικό νεολαιίστικο κίνημα με έντονη πολιτιστική και πολιτική δράση.
Στόχος τους ήταν:
- η υπεράσπιση της δημοκρατίας
- η προώθηση της ειρήνης
- η αντίσταση στον αυταρχισμό
Η δράση τους επηρέασε βαθιά την ελληνική κοινωνία μέχρι τη διάλυσή τους μετά το πραξικόπημα της Χούντα των Συνταγματαρχών.
Η διαχρονική σημασία της Μαραθώνιας Πορείας Ειρήνης
Η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης καθιερώθηκε ως ετήσιος θεσμός και σύμβολο αντίστασης. Από τον Μαραθώνα έως το κέντρο της Αθήνας, η διαδρομή αυτή συνδέει την αρχαία ιστορική μνήμη με τους σύγχρονους αγώνες.
Σήμερα, συνεχίζει να αποτελεί:
- υπενθύμιση της ανάγκης για ειρήνη
- καταγγελία της εμπλοκής σε πολεμικούς σχεδιασμούς
- έκφραση διεθνιστικής αλληλεγγύης
Ένα σύμβολο που παραμένει ζωντανό
Η ιστορία της πρώτης Μαραθώνιας Πορείας Ειρήνης δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή γεγονότων· είναι μια ζωντανή υπενθύμιση ότι οι λαοί μπορούν να σταθούν απέναντι στον αυταρχισμό, την καταστολή και τους πολεμικούς σχεδιασμούς.
Σήμερα, σε μια περίοδο νέων ανταγωνισμών και επικίνδυνων εξελίξεων, το μήνυμα του Γρηγόρη Λαμπράκη παραμένει επίκαιρο: η ειρήνη δεν χαρίζεται, κατακτιέται μέσα από συλλογικό αγώνα. Η μαζική συμμετοχή, η αλληλεγγύη των λαών και η αντίσταση σε κάθε μορφή εμπλοκής σε πολέμους και επεμβάσεις αποτελούν αναγκαία απάντηση στις προκλήσεις της εποχής.
Η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης συνεχίζει να καλεί όχι μόνο σε μνήμη, αλλά σε δράση. Να δυναμώσει η φωνή ενάντια στην εμπλοκή της χώρας σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, να αμφισβητηθεί η μετατροπή της σε ορμητήριο πολέμου και να ανοίξει ο δρόμος για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση, φτώχεια και συγκρούσεις.
Γιατί η ιστορία γράφεται από εκείνους που δεν συμβιβάζονται.
Ναύπλιο: Μεγάλη εκδήλωση τιμής στους Ακροναυπλιώτες με ομιλία του Δημήτρη Κουτσούμπα-ΦΩΤΟ
