Η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), διοργανώτρια του διαγωνισμού της Eurovision, ξεπέρασε αυτή τη φορά κάθε όριο υποκρισίας και λογοκρισίας, απειλώντας τη δημόσια ισπανική τηλεόραση RTVE με «κυρώσεις» επειδή οι σχολιαστές της τόλμησαν να υπενθυμίσουν στον αέρα κάτι απλό και ανθρώπινο: ότι στη Γάζα έχουν σκοτωθεί πάνω από 50.000 άμαχοι, ανάμεσά τους 15.000 παιδιά.
Όχι, δεν πρότειναν αποκλεισμό κάποιας χώρας, ούτε επιδόθηκαν σε εμπρηστικές δηλώσεις. Απλώς, σε μια στιγμή διεθνούς σιγής, υπενθύμισαν την αξία της ανθρώπινης ζωής.
Κι όμως, αυτό ήταν αρκετό για να δεχθούν απειλητική επιστολή από την EBU. Επιστολή που, ειρωνικά, υπερασπίζεται το σύνθημα “United by Music” (Ενωμένοι μέσω της μουσικής), ζητώντας ταυτόχρονα να σιωπήσουν εκείνοι που μιλούν για ειρήνη, δικαιοσύνη και ανθρώπινα δικαιώματα.
Ποια είναι η «ουδετερότητα» που επικαλείται η EBU; Είναι άραγε ουδέτερη όταν επιτρέπει στην ισραηλινή αποστολή να αναφέρεται στον πόνο της δικής της πλευράς, αλλά καταπνίγει κάθε νύξη για την καταστροφή στη Γάζα; Είναι άραγε απολιτική η Eurovision όταν αγνοεί τον καλλιτεχνικό και κοινωνικό μποϊκοτάζ που έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη για το ίδιο ζήτημα;
Σάλος από την διαφήμιση με drone show αθλητικής εταιρείας – Με μηνύσεις απαντά το υπουργείο
Η απάντηση είναι σαφής: η EBU δεν υπερασπίζεται την ουδετερότητα, αλλά μια συγκεκριμένη πολιτική γραμμή. Και σε αυτήν τη γραμμή, η υπεράσπιση της Παλαιστίνης, η ανάδειξη των εγκλημάτων πολέμου και η φωνή των αθώων δεν έχουν θέση. Αυτό που έχει θέση είναι μόνο το «θεάμα», αρκεί να μην ταράζει τις ισορροπίες των ισχυρών.
Η Eurovision, όπως εξελίσσεται, παύει να είναι χώρος συνάντησης των λαών και γίνεται πλατφόρμα σιωπηλής συνενοχής. Γίνεται εργαλείο φίμωσης και εξοβελισμού κάθε φωνής που τολμά να αρθρώσει το προφανές: πως η μουσική χωρίς δικαιοσύνη είναι κούφια. Πως η ενότητα χωρίς αλήθεια είναι προσχηματική. Και πως η τέχνη που απαγορεύεται να μιλήσει, παύει να είναι τέχνη.
Αν η EBU θέλει πραγματικά να ενώνει την Ευρώπη με τη μουσική, ας πάψει να λειτουργεί ως μηχανισμός φίμωσης και εξυπηρέτησης γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων. Δεν μπορεί να μιλά για ενότητα όταν απειλεί με κυρώσεις όσους υπερασπίζονται τα δικαιώματα των αθώων και δίνουν φωνή στα θύματα ενός συνεχιζόμενου εγκλήματος. Όσοι αντιστέκονται στη λογοκρισία δεν είναι “παραβάτες”, είναι εκείνοι που κρατούν ζωντανή την αξιοπρέπεια της Ευρώπης. Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα — είναι συνενοχή.
Μ.Π.Ν.
