Γράφει η Μ.Π.Ν.
Τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή της 24ης Φλεβάρη 2022, ο πόλεμος στην Ουκρανία όχι μόνο δεν τερματίζεται, αλλά βαθαίνει μέσα σε ένα πλέγμα ανταγωνισμών που ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα της χώρας.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αποτύπωσε κυνικά την πραγματικότητα, λέγοντας ότι ο πόλεμος θα τελειώσει όταν μία από τις δύο πλευρές «εξαντληθεί» στρατιωτικά ή οικονομικά. Αυτή ακριβώς η λογική της εξάντλησης εξηγεί γιατί η σύγκρουση παρατείνεται: καμία πλευρά δεν θεωρεί ότι έχει φτάσει ακόμη στο όριό της , ούτε είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα κατοχυρώνει τις απώλειές της.
Η Ρωσία επιδιώκει να κερδίσει χρόνο, προσβλέποντας σε φθορά της Ουκρανίας και ρήγματα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο. Παράλληλα, συνεχίζει στρατιωτικές επιχειρήσεις και πιέζει ενεργειακά και οικονομικά το Κίεβο, ενώ στις διαπραγματεύσεις επιμένει σε όρους που μεταβάλλουν τον γεωπολιτικό συσχετισμό υπέρ της.
Από την άλλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζουν την Ουκρανία ως προκεχωρημένο μέτωπο απέναντι στη Ρωσία. Αυξάνουν θεαματικά τις στρατιωτικές δαπάνες, χρηματοδοτούν μαζικά το Κίεβο και προωθούν «εγγυήσεις ασφαλείας» που ανοίγουν τον δρόμο για μακροχρόνια στρατιωτική εμπλοκή. Η πρωτοβουλία «ReArm Europe» και τα δάνεια δισεκατομμυρίων δείχνουν ότι η προετοιμασία για ευρύτερη αναμέτρηση αποτελεί στρατηγική επιλογή, όχι προσωρινό μέτρο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, πιέζουν τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος, ενώ επιδιώκουν να διασφαλίσουν τα δικά τους οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη. Η διαφωνία για τη «μοιρασιά της λείας» αποκαλύπτει ότι ακόμη και μέσα στο ίδιο στρατόπεδο οι ανταγωνισμοί οξύνονται.
Δεν αφορά μόνο την Ουκρανία – Κρίνεται ο γεωπολιτικός χάρτης της Ευρώπης
Ο πόλεμος δεν παρατείνεται εξαιτίας μιας απλής εδαφικής διαμάχης. Δεν αφορά μόνο τα σύνορα ή την κυριαρχία της Ουκρανίας. Στην πραγματικότητα, αποτελεί πεδίο σύγκρουσης για τον συνολικό συσχετισμό δυνάμεων στην Ευρώπη και για το ποιος θα διαμορφώσει τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην ήπειρο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο έλεγχος ενεργειακών δρόμων, αγωγών, λιμανιών και θαλάσσιων διαδρόμων, αλλά και η πρόσβαση σε αγορές, πρώτες ύλες και δίκτυα μεταφοράς. Η αναμέτρηση αγγίζει τις σφαίρες επιρροής ανάμεσα στη Ρωσία και το ευρωατλαντικό μπλοκ , με πρωταγωνιστές τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όσο διακυβεύεται η ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη και η κατανομή στρατηγικών πλεονεκτημάτων, καμία πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί μια λύση που θα τη θέτει σε μειονεκτική θέση. Γι’ αυτό και ο πόλεμος δεν τελειώνει: επειδή πίσω από το ουκρανικό μέτωπο κρίνεται κάτι πολύ ευρύτερο , η ίδια η δομή ισχύος στην ευρωπαϊκή ήπειρο για τις επόμενες δεκαετίες.
