Γράφει Μ.Π.Ν
Σε μια εποχή που η εικόνα συχνά υπερισχύει της ουσίας και ο πολιτισμός κινδυνεύει να καταστεί εργαλείο εξωραϊσμού πολιτικών εγκλημάτων, τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες Ιρλανδία, Ισπανία, Σλοβενία και Κάτω Χώρες , υψώνουν ένα σπάνιο, αλλά καθαρό ανάστημα.
Με μια απόφαση που ξεπερνά τα στενά όρια ενός διαγωνισμού τραγουδιού, οι χώρες αυτές αποσύρονται από τη Eurovision 2026, αρνούμενες να νομιμοποιήσουν το πολιτιστικό ξέπλυμα των εγκλημάτων που διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα.
Μια πράξη πολιτιστικής αντίστασης
Η Eurovision αυτοπαρουσιάζεται ως γιορτή ενότητας, ειρήνης και κοινής ευρωπαϊκής κουλτούρας.
Όμως, καμία γιορτή δεν μπορεί να σταθεί πάνω στα ερείπια μιας ανθρωπιστικής καταστροφής.
Κανένα μουσικό χαμόγελο δεν μπορεί να καλύψει τα συντρίμμια, τον θρήνο και την απώλεια χιλιάδων αμάχων.
Η απόφαση της EBU να επιτρέψει τη συμμετοχή του Ισραήλ, αποφεύγοντας ακόμη και να θέσει το θέμα σε ψηφοφορία, έστειλε το μήνυμα ότι ο θεσμός προτιμά την πολιτική ουδετερότητα από την ηθική ευθύνη.
Ένα μήνυμα που τέσσερις χώρες αποφάσισαν να μην αποδεχτούν.
Ιρλανδία : Η παράδοση της αλληλεγγύης συνεχίζεται
Ο RTÉ κατέστησε σαφές ότι η συμμετοχή του Ισραήλ είναι αδικαιολόγητη μπροστά στην τραγική απώλεια ζωών στη Γάζα.
Η Ιρλανδία, μια χώρα με βαθιά ιστορική μνήμη αγώνα, γνωρίζει τι σημαίνει να στέκεσαι δίπλα στον αδικημένο.
Ισπανία : Τα ανθρώπινα δικαιώματα πάνω από κάθε συμφέρον
Η Ισπανία προχώρησε ακόμη πιο πέρα:
Δεν θα συμμετάσχει, ούτε θα μεταδώσει τον διαγωνισμό.
Ο υπουργός Πολιτισμού Ernest Urtasun υπενθύμισε ότι ο πολιτισμός δεν μπορεί να είναι παρατηρητής μπροστά σε μια γενοκτονία.
«Ο πολιτισμός πρέπει να είναι στο πλευρό της ειρήνης και της δικαιοσύνης», δήλωσε, δίνοντας το ηθικό στίγμα της απόφασης.
Κάτω Χώρες : Ο πολιτισμός έχει θεμέλια και αξίες
Ο ολλανδικός Avrotros υπογράμμισε ότι η συμμετοχή θα παραβίαζε τις «δημόσιες αξίες» του οργανισμού.
Μια φράση που θα έπρεπε να θυμίζει σε όλους πως ο πολιτισμός δεν είναι ουδέτερη ζώνη·
απαιτεί στάση, συνέπεια και ευθύνη.
Σλοβενία : Η πρώτη που είπε “όχι”
Η Σλοβενία ήταν η πρώτη που προειδοποίησε ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει σε μια διοργάνωση που συγκρούεται με τις αξίες της ειρήνης, της ισότητας και του σεβασμού.
Και έγινε η πρώτη που τήρησε την υπόσχεσή της.
Όταν ο πολιτισμός αρνείται να γίνει άλλοθι
Η στάση των τεσσάρων χωρών δείχνει ότι ο πολιτισμός δεν είναι απλώς διασκέδαση.
Είναι ταυτότητα, ευθύνη, πολιτική πράξη.
Και πάνω απ’ όλα, είναι εργαλείο αλήθειας.
Όσο στη Γάζα συνεχίζεται μια τραγωδία που έχει χαρακτηριστεί από ανθρωπιστικές οργανώσεις ως γενοκτονική καταστροφή, η σιωπή δεν αποτελεί επιλογή.
Η νομιμοποίηση μέσω «καλλιτεχνικών» διοργανώσεων δεν αποτελεί επιλογή.
Η ουδετερότητα δεν αποτελεί επιλογή.
Οι χώρες που αποσύρονται δεν πολεμούν τη Eurovision·
πολεμούν την απάθεια, τον εξωραϊσμό και την προσπάθεια να παρουσιαστεί ως «κανονικότητα» ό,τι συνιστά κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα εγκλήματα στη Γάζα δεν μπορούν – και δεν θα – μείνουν χωρίς κρίση
Η απόφαση των τεσσάρων χωρών δεν είναι απλώς είδηση.
Είναι προηγούμενο.
Και κάθε προηγούμενο έχει τη δύναμη να αλλάξει την ιστορία.
Δείχνει ότι υπάρχει ακόμη μια Ευρώπη που δεν συμβιβάζεται.
Μια Ευρώπη που δεν ξεχνά ότι πίσω από τις κάμερες, τα φώτα και τα χειροκροτήματα υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν.
Μια Ευρώπη που υπενθυμίζει πως η τέχνη δεν είναι ντεκόρ:
είναι αλήθεια, δικαιοσύνη, ανθρωπιά.
Όσο περισσότερα κράτη παίρνουν ξεκάθαρη θέση, καταδικάζουν, αποκαλύπτουν ή μπαίνουν στο πλευρό της αλήθειας,
τόσο πιο δύσκολο είναι για οποιονδήποτε να κρύψει εγκλήματα, να τα συγκαλύψει ή να τα διαστρεβλώσει.
