Η προδοσία του Ιούδα και η τιμή της σήμερα
Η πιο γνωστή προδοσία στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού παραμένει εκείνη του Ιούδα Ισκαριώτη. Ο μαθητής που για 30 αργύρια παρέδωσε τον Δάσκαλό του, τον Ιησού, στις αρχές, έγινε διαχρονικό σύμβολο του ανθρώπου που θυσιάζει το ηθικό για το υλικό, την πίστη για την ιδιοτέλεια.
Αιώνες μετά, η προδοσία δεν φορά πια χιτώνα, ούτε συνοδεύεται από φιλί. Σήμερα, φοράει κοστούμι, έχει πρόσβαση στα μέσα, μιλά για πρόοδο, μεταρρυθμίσεις και ευκαιρίες. Η προδοσία έχει εκσυγχρονιστεί — και αφορά πια την εγκατάλειψη των πιο βασικών ανθρώπινων και κοινωνικών αξιών.
Οι σύγχρονες μορφές της προδοσίας
Όταν πολιτικοί υπόσχονται ανακούφιση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τελικά ψηφίζουν πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας για ληξιπρόθεσμα χρέη, τι άλλο είναι αυτό από μια σύγχρονη εκδοχή των 30 αργυρίων;
Όταν νοσοκομεία υπολειτουργούν, εφημερίες είναι σε οριακή κατάσταση, και οι αποφάσεις λαμβάνονται με λογιστικά κριτήρια αντί για ανθρώπινες ανάγκες, ποιος πρόδωσε ποιον;
Όταν νέοι άνθρωποι φεύγουν από τη χώρα γιατί δεν αντέχουν την επισφάλεια, την αδικία, την κοροϊδία, δεν πρόκειται απλώς για “brain drain”. Πρόκειται για μια προδοσία γενεών.
Όταν εργαζόμενοι σε delivery, καθαριότητα ή παιδεία ζητούν τα αυτονόητα και το μόνο που λαμβάνουν είναι καταστολή ή απαξίωση, οι Ιούδες δεν χρειάζονται πλέον φιλί. Τους καλύπτει η σιωπή.
Και όταν ένα ολόκληρο κράτος “ξεχνά” τους νεκρούς των Τεμπών, μετατρέποντας την οργή σε τηλεοπτικό στιγμιότυπο και την ευθύνη σε “ανθρώπινο λάθος”, τότε η κοινωνική μνήμη προδίδεται μπροστά στα μάτια μας.
Η προδοσία σήμερα δεν είναι πράξη μοναδική και δραματική. Είναι καθημερινή, αθόρυβη, μεθοδευμένη. Συχνά γίνεται χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι συμβαίνει. Κι όμως, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: απαξίωση, αποξένωση, κοινωνική σταύρωση.
Πόσο κοστίζει η προδοσία σήμερα;
Αν θελήσουμε να μεταφράσουμε τα 30 αργύρια στη σημερινή εποχή, η απάντηση είναι εξίσου συμβολική και σοκαριστική. Σύμφωνα με ιστορικές μελέτες, το κάθε αργύριο (τετραδραχμή ή δηνάριο) αντιστοιχούσε σε μια ημέρα εργασίας ενός εργάτη. Άρα, 30 αργύρια = 30 ημερομίσθια.
Αν σήμερα πάρουμε τον βασικό καθαρό μισθό περίπου στα 25–30 ευρώ την ημέρα, η «τιμή της προδοσίας» ανέρχεται σε 750–900 ευρώ. Τόσο λίγο. Τόσο απλά. Ένα σύγχρονο κινητό υψηλής τεχνολογίας. Μια απόδραση πολυτελείας. Μια ευκαιρία ανέλιξης που κλείνει μάτια, στόματα και συνειδήσεις.
Ηθικό δίδαγμα;
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι υπάρχουν προδότες. Το πρόβλημα είναι ότι η κοινωνία έχει εθιστεί στην προδοσία. Την βλέπει, την καταγγέλλει, αλλά δεν την ανατρέπει. Γιατί πολλές φορές, το αντίτιμο φαίνεται “βολικό”. Άλλωστε, ποιος δεν θα ήθελε 30 αργύρια, αν το τίμημα φαίνεται μικρό;
Η ελπίδα όμως παραμένει στους «όχι». Σε εκείνους που δεν πουλούν, δεν σιωπούν, δεν σκύβουν. Που αναγνωρίζουν τον Ιούδα — και τον απορρίπτουν, ακόμα κι όταν φοράει κουστούμι και κρατά υποσχέσεις.
Μ.Π.Ν.
