Τα πρώτα αντίποινα, οι διεθνείς αντιδράσεις και το επικίνδυνο ντόμινο που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή
Γράφει η Μ. Π. Ν.
Νέα εγκλήματα ΗΠΑ και Ισραήλ: Η επίθεση στο Ιράν, τα πρώτα αντίποινα και οι αρχικές αντιδράσεις ΕΕ και Ρωσίας
Μέσα σε λίγες ώρες, η Μέση Ανατολή πέρασε από την ένταση στην ανοιχτή στρατιωτική κλιμάκωση, μετά τα εκτεταμένα στρατιωτικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Οι εξελίξεις των τελευταίων ωρών διαμορφώνουν ένα σκηνικό γενικευμένης σύγκρουσης, με αλυσιδωτές στρατιωτικές και πολιτικές αντιδράσεις που απειλούν να επεκτείνουν τον πόλεμο σε ολόκληρη την περιοχή.
Η επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν
Τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα καταγράφηκαν σε πολλαπλές πόλεις, μεταξύ αυτών η Τεχεράνη, το Ισφαχάν και η Κομ. Η Ουάσιγκτον κάνει λόγο για επιθέσεις σε «στρατιωτικούς στόχους», ενώ το Ισραήλ φέρεται να προχώρησε σε στοχευμένες επιθέσεις κατά Ιρανών αξιωματούχων.
Ωστόσο, οι πρώτες πληροφορίες αναδεικνύουν και σοβαρές απώλειες αμάχων. Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, πλήγμα έπληξε σχολείο θηλέων στη Μινάμπ, στο νότιο Ιράν, με αποτέλεσμα:
-
5 μαθητές νεκρούς
-
7 τραυματίες
-
σοβαρές καταστροφές σε πολιτικές υποδομές
Το περιστατικό ενισχύει τις καταγγελίες ότι τα λεγόμενα «χειρουργικά χτυπήματα» έχουν βαριές ανθρωπιστικές συνέπειες.
Η απάντηση της Τεχεράνης και τα πρώτα αντίποινα
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι η στρατιωτική διοίκηση της χώρας παραμένει πλήρως λειτουργική και ότι αποτράπηκαν απόπειρες εξόντωσης υψηλόβαθμων στελεχών. Το Ιράν ενεργοποίησε άμεσα σχέδια αντιποίνων, εγκαινιάζοντας την πρώτη φάση της επιχείρησης «True Promise 4».
Σύμφωνα με αναφορές, στόχοι των ιρανικών επιθέσεων ήταν:
-
Η αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ
-
Η βάση Αλ Σάλεμ στο Κουβέιτ
-
Η βάση Αλ Ντάφρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
-
Η βάση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν
Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι:
-
όλες οι αμερικανικές βάσεις,
-
στρατιωτικοί πόροι,
-
και συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή
θεωρούνται πλέον νόμιμοι στόχοι.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν πλήγματα και σε περιοχές του Ιράκ, καθώς και επίθεση κοντά σε αμερικανικό προξενείο στο Ερμπίλ.
Νέα μέτωπα: Χούθι και Ερυθρά Θάλασσα
Η κρίση επεκτείνεται πέρα από τον Περσικό Κόλπο. Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν επανέναρξη επιθέσεων:
-
με πυραύλους και drones σε ναυτιλιακές οδούς της Ερυθράς Θάλασσας
-
κατά στόχων στο Ισραήλ
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο διατάραξης του παγκόσμιου εμπορίου και διεύρυνσης της σύγκρουσης.
Οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι πρώτες ευρωπαϊκές αντιδράσεις επικεντρώθηκαν κυρίως σε ζητήματα επιφυλακής και προστασίας αποστολών στην περιοχή. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έκαναν λόγο για αυξημένη ετοιμότητα, ενώ:
-
Γερμανία και Πολωνία ανακοίνωσαν ότι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για τα πλήγματα.
-
Ευρωπαϊκές ναυτικές αποστολές τέθηκαν σε κατάσταση υψηλής επιφυλακής.
Οι στάσεις αυτές προκαλούν πολιτικές αντιδράσεις, καθώς επικριτές μιλούν για έμμεση πολιτική κάλυψη αντί για σαφή καταδίκη της κλιμάκωσης.
Η πρώτη αντίδραση της Ρωσίας
Από τη Μόσχα, η αντίδραση ήταν άμεση και αιχμηρή. Ρώσοι αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι οι συνομιλίες της Ουάσιγκτον με το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα χρησιμοποιήθηκαν ως πρόσχημα, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι επέλεξαν συνειδητά τη στρατιωτική λύση.
Η ρωσική πλευρά προειδοποίησε ότι οι εξελίξεις μπορεί να οδηγήσουν σε μακροχρόνια αποσταθεροποίηση με απρόβλεπτες γεωπολιτικές συνέπειες.
Ένα βήμα πριν τη γενίκευση της σύγκρουσης
Τα γεγονότα των τελευταίων ωρών δείχνουν ότι ο κύκλος στρατιωτικής κλιμάκωσης έχει ήδη ανοίξει:
-
επιθέσεις και αντίποινα διαδέχονται το ένα το άλλο,
-
νέα μέτωπα ενεργοποιούνται,
-
διεθνείς δυνάμεις παίρνουν θέση.
Η Μέση Ανατολή μετατρέπεται ξανά σε πεδίο ευρύτερης αντιπαράθεσης, με τον κίνδυνο ενός γενικευμένου πολέμου να μην αποτελεί πλέον μακρινό ενδεχόμενο αλλά άμεση πιθανότητα.
Πέρα από τα προσχήματα: Τα συμφέροντα πίσω από τη σύγκρουση
Πίσω από τη ρητορική περί «ασφάλειας», «αποτροπής» και «σταθερότητας», η σύγκρουση γύρω από το Ιράν συνδέεται με βαθύτερους γεωπολιτικούς και οικονομικούς ανταγωνισμούς που διαμορφώνουν εδώ και χρόνια τη Μέση Ανατολή.
Η περιοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του πλανήτη. Ο έλεγχος των θαλάσσιων διαδρομών, των πετρελαϊκών ροών και των ενεργειακών αγωγών παραμένει κρίσιμος παράγοντας για τις μεγάλες δυνάμεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο παγκόσμιου ανταγωνισμού και ενεργειακής αβεβαιότητας. Το Ιράν, λόγω γεωγραφικής θέσης και φυσικών πόρων, αποτελεί κομβικό παίκτη σε αυτή την εξίσωση.
Παράλληλα, η αντιπαράθεση συνδέεται με τη συνολικότερη αναδιάταξη ισχύος στη διεθνή σκηνή. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν την κυριαρχία τους σε μια περιοχή όπου ενισχύεται η παρουσία ανταγωνιστικών δυνάμεων, όπως η Ρωσία και η Κίνα, ενώ το Ισραήλ επιδιώκει να περιορίσει στρατηγικά έναν περιφερειακό αντίπαλο που θεωρεί υπαρξιακή απειλή.
Στο ίδιο πλαίσιο, στρατιωτικές συμμαχίες, εξοπλιστικά προγράμματα και η προστασία εμπορικών και ναυτιλιακών συμφερόντων διαμορφώνουν ένα πλέγμα κινήτρων που ξεπερνά κατά πολύ τις επίσημες αιτιολογήσεις των επιχειρήσεων.
Έτσι, ο πόλεμος δεν εμφανίζεται ως αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας κρίσης, αλλά ως έκφραση ευρύτερων ανταγωνισμών για επιρροή, πόρους και γεωπολιτικό έλεγχο, ανταγωνισμών των οποίων το κόστος πληρώνουν πρωτίστως οι λαοί της περιοχής.
Εξιχνιάστηκε η ανθρωποκτονία σε βάρος του ανήλικου αλλοδαπού στο Λουτράκι
