Μετά την επιτυχία της χθεσινοβραδυνής βιβλιοπαρουσίασης αλλά και την τεχνική αδυναμία του χώρου να καλύψει το ηχητικό άκουσμα της παρέμβασης του αγαπητού φίλου ποιητή-συγγραφέα και δημοσιογράφου Φώντα Λάδη, που λόγω πολλαπλών υποχρεώσεων δεν στάθηκε δυνατή η ζωντανή παρουσία του, οφείλω στο κοινό που με τίμησε με την παρουσία του, εκτός από ένα μεγάλο ευχαριστώ κι ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο της παρέμβασής του. Ιδού λοιπόν:
“H Mαργαρίτα Φρονιμάδη-Ματάτση κάνει με το καινούργιο της βιβλίο «Τα κορίτσια του πορτμπαγκάζ» ένα ακόμα βήμα στη λογοτεχνική της πορεία, που ήδη προσμετρά 37 χρόνια και μας έχει δώσει έξη ποιητικές συνθέσεις και συλλογές και δυο αποδόσεις έργων ξένων ποιητών στα ελληνικά.
Δεν είναι όμως μόνο για αυτό γνωστή. Είναι και για την ενασχόληση της στα κοινά και για την σταθερή προσήλωσή της σε κάποιες σημαντικές αρχές και αξίες. Αυτές οι αξίες είναι που κινούν την πολύπτυχη κοινωνική δραστηριότητα της Μαργαρίτας Ματάτση και ξεπροβάλλουν συχνά ολοκάθαρα μέσα στο λογοτεχνικό της έργο. Που περιοριζόταν ώς τώρα, όπως είπαμε, στον αφαιρετικό χώρο της ποίησης.
Το νέο βιβλίο της συγγραφέα σε προϊδεάζει ήδη από το τίτλο του. Περικλείει 24 διηγήματα σε τρεις ενότητες . Εμείς θα σταθούμε στην πρώτη από αυτές τις τρεις ενότητες, αυτή που δίνει και τον γενικό τίτλο στη συλλογή. Σε όλο το βιβλίο άλλωστε το ύφος και η αφηγηματική τεχνική, ο ρυθμός και η ιδεολογική-ηθική προσέγγιση είναι η ίδια.
΄Εχουμε, λοιπόν, τις ιστορίες οχτώ γυναικών από το πάλαι ποτέ «ανατολικό μπλοκ», που βρέθηκαν στη χώρα μας μέσα στις γνωστές, ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Κάποιες μάλιστα από τις ηρωίδες αυτές ταξίδεψαν κυριολεκτικά κλειδωμένες -κατά τη διάβαση των συνόρων ή στα ενδιάμεσα μπλόκα της αστυνομίας- μέσα στο πορτμπαγκάζ του λεωφορείου που τις μετέφερε από τη χώρα τους στη δική μας.
Οι οχτώ ιστορίες και οι ηρωίδες που πρωταγωνιστούν σε αυτές δεν είναι επινοημένες. Ο αναγνώστης καταλαβαίνει αμέσως, ότι η συγγραφέας έχει δει και έχει μελετήσει από κοντά κάποιες -ίσως και όλες- από αυτές τις περιπτώσεις, που καταφέρνει να περικλείσει τις βασικές παραμέτρους της καθεμιάς μέσα κυριολεκτικά σε δύο-τρεις σελίδες την κάθε μία.
Η Μζία, λοιπόν, η Λία, η Μερίτα, η Αλκέτα, η Ντόντο, η Μικαέλα, η ΄Αλμα και η Καλίνκα. ΄Αλλη έμεινε στη χώρα μας κάνοντας μια ταπεινή και στερημένη, αλλά αξιοπρεπή ζωή, άλλη πέτυχε και άπλωσε τα φτερά της, άλλη τράβηξε πιο πέρα, βαθιά στην Ευρώπη και άλλη γύρισε πίσω στην πατρίδα.
Όλοι τις ξέρουμε αυτές τις γυναίκες με αυτά ή με άλλα ονόματα. Η Μαργαρίτα Ματάτση τις παίρνει από τη χώρα προέλευσης ώς τη χώρα προορισμού -μια και μιλάμε για υπάρξεις που η ιστορία τις μετέτρεψε σε εμπόρευμα- και με τη λιτή περιεκτική αφήγησή της τις μετατρέπει σε μορφές αντιπροσωπευτικές μιας ολόκληρης κατηγορίας, δίνοντάς τους μια διαχρονικότητα και κάνοντάς τες σύμβολα.
Ο αναγνώστης διαβάζει κάτι λιτό και περιεκτικό, αλλά ωθείται αβίαστα να σκεφτεί και άλλα, πολύ περισσότερα πράγματα.
Το αποτέλεσμα είναι άκρως θετικό.”
