Η έμφυλη βία αποτελεί μια μάστιγα που πλήττει αδιάκριτα κοινότητες σε όλη την Ελλάδα, και η Κορινθία δεν αποτελεί εξαίρεση. Τους τελευταίους μήνες, τα περιστατικά που έρχονται στο φως της δημοσιότητας αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου, ενώ εκατοντάδες γυναίκες παραμένουν φυλακισμένες στη σιωπή, παγιδευμένες στον φόβο και την κοινωνική κατακραυγή.
Ένα πρόβλημα που αγνοείται συστηματικά
Η έμφυλη βία στην Κορινθία —όπως και αλλού— δεν περιορίζεται στις περιπτώσεις σωματικής κακοποίησης. Περιλαμβάνει ψυχολογική, οικονομική, και σεξουαλική βία που ασκείται σε γυναίκες, συχνά από άτομα του στενού οικογενειακού ή κοινωνικού τους κύκλου. Παρά τις επανειλημμένες καταγγελίες, οι αρμόδιες αρχές συχνά αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν με επάρκεια, αφήνοντας τα θύματα απροστάτευτα και τους δράστες ατιμώρητους.
Στην Κορινθία, παρατηρείται ένα έντονο έλλειμμα κοινωνικής ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης γύρω από το ζήτημα. Η ανδρική κυριαρχία και τα στερεότυπα που διαιωνίζονται από γενιά σε γενιά δημιουργούν ένα περιβάλλον ανοχής προς τη βία, ενώ η σιωπή παρουσιάζεται συχνά ως «μέσο προστασίας της οικογένειας».
Οι ευθύνες των θεσμών και της κοινωνίας
Η τοπική αυτοδιοίκηση και οι κοινωνικές δομές δείχνουν αδύναμες ή απρόθυμες να αντιμετωπίσουν το ζήτημα ριζικά. Οι ξενώνες φιλοξενίας για κακοποιημένες γυναίκες παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ οι γραμμές βοήθειας συχνά υπολειτουργούν λόγω έλλειψης προσωπικού και πόρων. Επιπλέον, η αστυνομία συχνά υποβαθμίζει καταγγελίες βίας, αντιμετωπίζοντας τες ως «οικογενειακές διαφορές».
Παρόλο που συγκεκριμένα περιστατικά έμφυλης βίας στην Κορινθία μπορεί να μην καταγράφονται δημόσια συστηματικά λόγω της σιωπής που περιβάλλει τέτοιες υποθέσεις, παρακάτω παρατίθενται παραδείγματα πραγματικών ή τυπικών περιπτώσεων που αντανακλούν το πρόβλημα:
Σωματική κακοποίηση από σύζυγο ή σύντροφο
1. Ήταν 16 Ιουλίου του 2021, όταν η 26χρονη Γαρυφαλλιά Ψαρράκου βρήκε μαρτυρικό θάνατο από τα χέρια του 30χρονμου γυναικοκτόνου, στο έγκλημα της Φολεγάνδρου που «πάγωσε» τη χώρα.
2 .Μια γυναίκα στην Κορινθία κατήγγειλε ότι ο σύζυγός της την ξυλοκοπούσε για χρόνια, απειλώντας την να μην μιλήσει. Οι γείτονες άκουγαν τις φωνές, αλλά κανείς δεν επενέβαινε, θεωρώντας ότι «είναι οικογενειακή υπόθεση». Τελικά, μετά από σοβαρό τραυματισμό, η γυναίκα κατέφυγε σε ξενώνα κακοποιημένων γυναικών στην περιοχή.
Ψυχολογική και οικονομική βία
3.Μια άλλη γυναίκα ανέφερε ότι ο σύζυγός της την κρατούσε οικονομικά εξαρτημένη, απαγορεύοντάς της να εργαστεί, ενώ παράλληλα την υποτιμούσε και την απειλούσε ψυχολογικά, απομονώνοντάς την από την οικογένεια και τους φίλους της. Αυτό το είδος βίας, αν και λιγότερο εμφανές, είναι εξίσου καταστροφικό.
Σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας
4.Μια νεαρή εργαζόμενη σε τουριστική επιχείρηση της Κορινθίας ανέφερε ότι ο προϊστάμενός της έκανε συχνά προσβλητικά σχόλια και ανάρμοστες προτάσεις. Όταν του ζήτησε να σταματήσει, απείλησε να τη διώξει από τη δουλειά.
Γυναικοκτονίες και ακραία βία
Αν και σπάνια έρχονται στο φως, έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις ακραίας βίας στην Κορινθία, όπως γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους από συντρόφους ή συζύγους σε στιγμές «έκρηξης ζήλιας» ή ως αποτέλεσμα συστηματικής κακοποίησης.
5. Εφηβική έμφυλη βία
Σχολικές κοινότητες στην περιοχή έχουν καταγράψει περιστατικά έμφυλης βίας μεταξύ εφήβων, όπου νεαρά κορίτσια υφίστανται εκφοβισμό ή ακόμα και εξαναγκασμό σε σχέσεις από συνομηλίκους, συχνά υπό την πίεση κοινωνικών στερεοτύπων.
6. Σεξουαλική βία και βιασμοί
Υπήρξαν αναφορές από γυναίκες για σεξουαλικές επιθέσεις σε απομονωμένα μέρη της περιοχής, όπως σε χωριά ή κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων. Οι περιπτώσεις αυτές συχνά δεν καταγγέλλονται λόγω φόβου στιγματισμού.
Τι δείχνουν αυτά τα παραδείγματα;
Τα περιστατικά αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ισχυρότερη δράση από την τοπική κοινωνία, τις αρχές και τις οργανώσεις που ασχολούνται με την προστασία των θυμάτων. Η έμφυλη βία δεν είναι ατομικό πρόβλημα· είναι κοινωνικό φαινόμενο που απαιτεί συλλογική κινητοποίηση και αλλαγή νοοτροπίας.
Ωστόσο, ευθύνες έχει και η κοινωνία στο σύνολό της. Το θύμα στιγματίζεται και θεωρείται συχνά υπεύθυνο για τη δεινή του θέση, ενώ ο δράστης απολαμβάνει προστασία από ένα δίκτυο φίλων, συγγενών ή ακόμη και θεσμικών παραγόντων.
Πώς μπορούμε να αντιδράσουμε;
Για να σπάσει ο κύκλος της σιωπής, απαιτούνται ριζικές αλλαγές:
- Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση: Εισαγωγή μαθημάτων στα σχολεία για την πρόληψη της έμφυλης βίας και προώθηση της ισότητας των φύλων. Παράλληλα, απαιτούνται καμπάνιες ενημέρωσης για την κοινωνία.
- Θετικό δείγμα η ημερίδα για την έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία που διοργάνωσαν από κοινού το Επιμελητήριο Κορινθίας και ο Δήμος Κορινθίων στις 12/05/2024
- Ενίσχυση των θεσμών: Δημιουργία περισσότερων ξενώνων, ενίσχυση των γραμμών βοήθειας, και συνεχής εκπαίδευση του αστυνομικού και νομικού προσωπικού για την αντιμετώπιση περιστατικών βίας.
- Νομική προστασία: Εφαρμογή αυστηρότερων ποινών για τους δράστες και διασφάλιση της προστασίας των θυμάτων, τόσο νομικά όσο και κοινωνικά.
- Στήριξη των θυμάτων: Δημιουργία δικτύων ψυχολογικής και οικονομικής υποστήριξης για τις γυναίκες που επιχειρούν να ξεφύγουν από καταστάσεις κακοποίησης.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Φτάνει πια!
Η έμφυλη βία δεν είναι προσωπική υπόθεση· είναι κοινωνικό ζήτημα που απαιτεί συλλογική δράση. Η Κορινθία έχει την ευκαιρία να γίνει παράδειγμα αλλαγής, αν οι πολίτες και οι θεσμοί ενωθούν για να προστατεύσουν τα θύματα και να σταματήσουν τη διαιώνιση αυτής της μάστιγας.
Ας μην κλείσουμε άλλο τα μάτια. Ας υψώσουμε τη φωνή μας.
M.Π.Ν.
