Ο Στέλιος Καζαντζίδης, ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες τραγουδιστές, γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1931 στα προσφυγικά της Νέας Ιωνίας. Με καταγωγή από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, ο Καζαντζίδης μεγάλωσε σε μια εποχή γεμάτη δυσκολίες, σημαδεμένη από τον πόλεμο και τη φτώχεια. Η ζωή του ήταν γεμάτη εμπειρίες που έθρεψαν τη μοναδική φωνή και την αυθεντικότητα της τέχνης του.
Η ταινία “Υπάρχω”, αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του, φωτίζει τις στιγμές του καλλιτέχνη που έζησε για να εκφράσει τις ελπίδες, τους καημούς και τα όνειρα μιας ολόκληρης εποχής, μεταφέροντας στο κοινό την ψυχή ενός ανθρώπου που δεν υπήρχε απλά, αλλά έδωσε ουσία στην ύπαρξή του μέσα από τη μουσική.
Το στίγμα του κομμουνιστή πίσω από μια κρυστάλλινη φωνή
Για τον Στέλιο Καζαντζίδη δεύτερη γνώμη δεν υπάρχει. Είναι η μεγαλύτερη φωνή που γέννησε η Ελλάδα. Ο κορυφαίος λαϊκός τραγουδιστής, που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή με τη μοναδική του φωνή και την αυθεντικότητα της έκφρασής του. Κανείς δεν γνωρίζει αν θα υπάρξει ποτέ αντίστοιχο φαινόμενο στον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό, καθώς η επιρροή του παραμένει ζωντανή ακόμα και σήμερα μέσα από τη μουσική του.
Τα τραγούδια του άγγιξαν το μυαλό και την καρδιά των απλών ανθρώπων καθώς εκείνος ύμνησε τη χαρά και τη λύπη τους, τα συναισθήματά τους και τις αδυναμίες τους. Κυρίως, όμως, στηλίτευσε την αδικία κάθε μορφής -πρωτίστως την κοινωνική-, την ατέλειωτη οδύσσεια των μεροκαματιάρηδων και των κατατρεγμένων.
Ο κατατρεγμός του απλού λαϊκού ανθρώπου είναι κυρίαρχος στα τραγούδια του Στέλιου. Κι ο ίδιος, όταν μιλούσε για τον εαυτό του, έδινε την εικόνα πως είχε ζήσει κατατρεγμένος. Ήταν αλήθεια.
Παιδί προσφυγικής οικογένειας, με πατέρα στον ΕΛΑΣ στα χρόνια της Αντίστασης, τον οποίο δολοφόνησαν παρακρατικοί αντικομμουνιστές στα χρόνια του Εμφυλίου, ο Στέλιος βγήκε νωρίς στο μεροκάματο για να ζήσει την οικογένειά του και βίωσε στο πετσί του την αδικία, τον κατατρεγμό, την κοινωνική περιθωριοποίηση λόγω των αριστερών του καταβολών.
Παρά το γεγονός ότι δεν ασχολήθηκε ενεργά με την πολιτική, ήταν πολιτικά στιγματισμένος -φακελωμένος δηλαδή- από τις κρατικές αρχές ασφαλείας από τα νεανικά του χρόνια. Αυτό το “φακέλωμα” είχε σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή του, επηρεάζοντας τόσο την προσωπική του ηρεμία όσο και την επαγγελματική του πορεία, καθώς δημιουργούσε εμπόδια στην ανάπτυξη της καριέρας του και τον κρατούσε υπό συνεχή παρακολούθηση. Η «Εφ.Συν.» φέρνει στη δημοσιότητα άγνωστο αρχειακό υλικό των κρατικών αρχών ασφαλείας βάσει του οποίου αποδεικνύεται ότι ο Στέλιος Καζαντζίδης ήταν χαρακτηρισμένος κομμουνιστής χωρίς ο ίδιος να το έχει επιδιώξει.
Το χειρότερο όμως είναι ότι, προφανώς εξαιτίας αυτού του χαρακτηρισμού του, οι αρχές τον είχαν τυλίξει σε μια κόλλα χαρτί φορτώνοντάς του κάποια ποινικά αδικήματα, τα οποία ο ίδιος ουδέποτε αποδέχτηκε και για τα οποία ουδέποτε υπήρξαν σοβαρές ή αδιάσειστες αποδείξεις.
Η ταλαιπωρία του αυτή κράτησε περί τα δέκα χρόνια και ταυτίζεται με το πρώτο διάστημα της καλλιτεχνικής του πορείας. Αυτή η διαρκής πίεση και κοινωνική περιθωριοποίηση φαίνεται να επηρέασε καθοριστικά τη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού του ύφους, καθώς τον ώθησε να επικεντρωθεί στα τραγούδια που εκφράζουν τη φωνή των κατατρεγμένων και να αναδείξει τον πόνο, την αδικία και τη δύναμη του λαϊκού ανθρώπου μέσα από τη μουσική του.
Η παιδική ηλικία και τα πρώτα βήματα
Ο Στέλιος ήταν το πέμπτο παιδί της οικογένειας, αλλά μόνο δύο κατάφεραν να επιβιώσουν , ο Στέλιος και ο μικρότερος Στάθης . Η μητέρα του, Γεσθημανή,
τον είχε τάξει στον Άγιο Στυλιανό, πιστεύοντας σε ένα καλύτερο μέλλον γι’ αυτόν. Ο πατέρας του, Χαράλαμπος, ενεργό μέλος της αντίστασης κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, υπέφερε από διώξεις και βασανιστήρια, γεγονός που οδήγησε στον θάνατό του όταν ο Στέλιος ήταν μόλις 14 ετών.
Η φτώχεια σημάδεψε τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Εργαζόμενος σε εργοστάσιο, ο εργοδότης του, εντυπωσιασμένος από τη φωνή του, του χάρισε μια κιθάρα. Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε η πορεία του προς τη δόξα, με πρώτη εμφάνιση σε ταβέρνα της Νέας Ιωνίας.
Η καριέρα και οι συνεργασίες
Συνεργάστηκε με σπουδαίους συνθέτες και τραγουδιστές, όπως: Χρήστος Νικολόπουλος, Μίκης Θεοδωράκης ,Μάνος Χατζιδάκης, Άκης Πάνου,Μανώλης Χιώτης , ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Πόλυ Πάνου, η Σωτηρία Μπέλλου, ο και πολλοί άλλοι.
Μανώλης Χιώτης – Στέλιος Καζαντζίδης
Το 1964 παντρεύτηκε τη Μαρινέλλα, όμως ο γάμος τους δεν κράτησε πολύ. Παρά τον χωρισμό, διατήρησαν αμοιβαίο σεβασμό και αγάπη. Στα 33 του χρόνια, αποφάσισε να αποσυρθεί από τις εμφανίσεις σε νυχτερινά κέντρα, επικεντρώνοντας τη σχέση του με το κοινό στη δισκογραφία.
Οι γυναίκες στη ζωή του Στέλιου Καζαντζίδη
Ο Στέλιος Καζαντζίδης είχε σημαντικές σχέσεις με γυναίκες που σημάδεψαν την προσωπική και επαγγελματική του ζωή. Εκτός από τη Μαρινέλλα, με την οποία υπήρξε παντρεμένος, υπήρχαν και άλλες γυναίκες που επηρέασαν τη ζωή και την καριέρα του.
Καίτη Γκρέυ
Η Καίτη Γκρέυ, μια από τις μεγαλύτερες τραγουδίστριες της εποχής της, υπήρξε σημαντικό κεφάλαιο στη ζωή του Καζαντζίδη. Η σχέση τους ξεκίνησε σε μια περίοδο που και οι δύο ανέβαιναν σταδιακά στην ελληνική μουσική σκηνή. Η Γκρέυ, με τη βαθιά συναισθηματική φωνή της, αποτέλεσε συνεργάτη και σύντροφο του Καζαντζίδη. Μαζί ερμήνευσαν τραγούδια που έμειναν στην ιστορία του ελληνικού πενταγράμμου.
Η προσωπική τους σχέση ήταν έντονη, αλλά σύντομη, καθώς υπήρξαν διαφορές που δεν επέτρεψαν τη μακροχρόνια συμβίωσή τους. Παρ’ όλα αυτά, η Καίτη Γκρέυ είχε πάντα θετικά λόγια για τον Στέλιο, αναγνωρίζοντας το ταλέντο και τη συμβολή του στη λαϊκή μουσική.
Μαρινέλλα
Η Μαρινέλλα, επίσης σημαντική τραγουδίστρια, υπήρξε η σύζυγος του Καζαντζίδη για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Ο γάμος τους το 1964 ήταν ένα γεγονός που τράβηξε την προσοχή της κοινής γνώμης.
Αν και όλοι ήξεραν ότι είναι ζευγάρι, χρειάστηκε να περάσουν οκτώ χρόνια μέχρι οι δυο τους να παντρευτούν.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα την ημέρα του γάμου τους το 1964
Η μητέρα του δεν παραβρέθηκε στην τελετή, όπως και κανένας άλλος συγγενής από την πλευρά του γαμπρού. Κουμπάροι ο φίλος του γαμπρού Στέλιος Πελαγίδης μαζί με το Μανώλη Χιώτη και τη Μαίρη Λίντα.
Παρά τον χωρισμό τους λίγους μήνες αργότερα, διατήρησαν αμοιβαίο σεβασμό και αγάπη. Η καλλιτεχνική τους συνεργασία γέννησε τραγούδια-διαμάντια, ενώ η φωνητική τους χημεία θεωρείται ανεπανάληπτη.
Βίκυ Μοσχολιού
Με τη Μοσχολιού υπήρξε μια σύντομη σχέση, διάρκειας λίγων μηνών. Την εποχή εκείνη, η Βίκυ ήταν ανήλικη, γεγονός που ώθησε τον Στέλιο να επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή, καθώς πάντα σεβόταν τις αρχές του. Συνήθιζε να λέει: “Μπορεί να έχω σχέσεις με παντρεμένες ή χήρες, αλλά ποτέ δεν θα κατέστρεφα το μέλλον μιας νέας κοπέλας.” Λίγο αργότερα, η Μοσχολιού γνώρισε τον Μίμη Δομάζο, και η σχέση τους έληξε ομαλά
Η Βάσω Καζαντζίδη
Η Βάσω Καζαντζίδη ήταν η τελευταία σύζυγος του Στέλιου. Ήταν στο πλευρό του μέχρι το τέλος της ζωής του και υπήρξε η πιο σταθερή παρουσία στα δύσκολα χρόνια της μάχης του με τον καρκίνο. Η Βάσω έχει μιλήσει ανοιχτά για την αγάπη και τον σεβασμό που έτρεφε ο Στέλιος για όλες τις γυναίκες που πέρασαν από τη ζωή του, τονίζοντας την ευαισθησία του και την αυθεντικότητα του χαρακτήρα του.
Άλλες σημαντικές σχέσεις
Μίκης Θεοδωράκης: Όταν τραγούδησε στον «αέρα» με τον μεγάλο Στέλιο Καζαντζίδη
Για τα φωνητικά χαρίσματα του Στέλιου Καζαντζίδη έχουν αναφερθεί με θαυμασμό ο Φρανκ Σινάτρα, ο Ζεκί Μουρέν, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο τενόρος Κωνσταντίνος Παλιατσάρας και πολλοί άλλοι. Ο στιχουργός και ποιητής Λευτέρης Παπαδόπουλος έχει πει χαρακτηριστικά: “αν ο Μπιθικώτσης τραγούδησε Το Άξιον Εστί, ο Καζαντζίδης το έκανε πράξη”.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης συνεργάστηκε και με άλλες σημαντικές γυναίκες τραγουδίστριες, όπως η Σωτηρία Μπέλλου και η Πόλυ Πάνου.
Αυτές οι συνεργασίες δεν περιορίστηκαν μόνο σε επαγγελματικό επίπεδο, καθώς οι κοινές καλλιτεχνικές τους εμπειρίες δημιούργησαν βαθιές φιλίες και αμοιβαίο σεβασμό.
Η ζωή και η καριέρα του Στέλιου Καζαντζίδη είναι γεμάτες από στιγμές που ανέδειξαν τη σπουδαιότητα των γυναικών στο έργο του, αλλά και στην προσωπική του διαδρομή. Οι γυναίκες αυτές συνέβαλαν στη διαμόρφωση της κληρονομιάς του και άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στη λαϊκή μουσική σκηνή.
Προσωπικές στιγμές και ανθρώπινες αξίες
Ο Καζαντζίδης ήταν ένας λαϊκός άνθρωπος, αφοσιωμένος στις αξίες του. Λάτρευε τη θάλασσα και την ηρεμία της. Η βάρκα του, που την ονόμασε «Γεσθημανή», ήταν το καταφύγιό του στα τελευταία χρόνια της ζωής του στον Άγιο Κωνσταντίνο.
Παρότι δεν απέκτησε παιδιά, έγινε νονός σε 268 βαφτίσεις και κουμπάρος σε πολλά ζευγάρια. Ένα τραγικό περιστατικό κατά τη θητεία του στον στρατό του στέρησε τη δυνατότητα να γίνει πατέρας.
Το τέλος και η κληρονομιά
Ο Στέλιος Καζαντζίδης έφυγε από τη ζωή στις 14 Σεπτεμβρίου 2001, μετά από μάχη με τον καρκίνο. Η κληρονομιά του όμως παραμένει ζωντανή. Η φωνή του συνεχίζει να συντροφεύει τον λαό μέσα από τα τραγούδια του, διατηρώντας άσβεστη τη μνήμη του και την προσφορά του στην ελληνική μουσική.
Λεπτομέρειες για τη ζωή του
- Ο Στέλιος Καζαντζίδης είχε ιδιαίτερη σχέση με τη φτώχεια και την πείνα που βίωσε στα παιδικά του χρόνια. Τόνιζε συχνά ότι ο άνθρωπος πρέπει πρώτα να έχει φαγητό και μετά ελπίδα.
- Ο θάνατος του πατέρα του ήταν καθοριστικός για τη ζωή του, καθώς από νεαρή ηλικία έπρεπε να αναλάβει ευθύνες και να υποστηρίξει τη μητέρα του.
- Η καριέρα του απογειώθηκε όταν τον ανακάλυψε ο Μπάμπης Βενέτης και τον σύστησε στον συνθέτη Στέλιο Χρυσίνη.
- Ο Καζαντζίδης είχε ενεργή συμμετοχή στις ζωές των θαυμαστών του, βαφτίζοντας και παντρεύοντας πολλούς από αυτούς.
- Είχε στενές σχέσεις με τους ποδοσφαιριστές και συχνά βοηθούσε φίλους, όπως όταν υποστήριξε τον Μίμη Παπαϊωάννου να τραγουδήσει στο εξωτερικό.
- Είχε πάθος για τη θάλασσα και το ψάρεμα, βρίσκοντας σε αυτά μια πηγή γαλήνης και έμπνευσης.
- Στα 33 του χρόνια, αποσύρθηκε από τα νυχτερινά κέντρα, καθώς δεν άντεχε τη βία και την υπερβολή που παρατηρούσε στους θαμώνες.
- Η μάχη του με τον καρκίνο ήταν μακροχρόνια, και η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε δραματικά στα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης παραμένει μια διαχρονική φιγούρα που ενώνει τους Έλληνες μέσα από τη μουσική και τα μηνύματα που άφησε πίσω του.
Πληροφορίες από: efsyn.
