Αποκλεισμένοι στο Ισραήλ Γλυκερία, Κώστας Καραφώτης και η Αρετή Κετιμέ – Το σχέδιο διαφυγής των καλλιτεχνών

 

Εγκλωβισμένοι στο Ισραήλ παραμένουν η Γλυκερία, ο Κώστας Καραφώτης και η Αρετή Κετιμέ, έπειτα από την ακύρωση της δεύτερης προγραμματισμένης συναυλίας τους λόγω της έκρυθμης κατάστασης στην περιοχή.Κάποιοι από τους καλλιτέχνες εμφανίστηκαν την Πέμπτη, λίγες ώρες πριν το Ισραήλ θέσει σε εφαρμογή τη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εκπομπής «Ακόμα δεν είδες τίποτα» στο MEGA, έχει ήδη βρεθεί σχέδιο ασφαλούς επιστροφής. Οι καλλιτέχνες αναμένεται να αναχωρήσουν την Τρίτη 17 Ιουνίου με πούλμαν από το Τελ Αβίβ προς το Κάιρο, και από εκεί να επιστρέψουν αεροπορικώς στην Ελλάδα. Όλοι είναι καλά στην υγεία τους και σε διαρκή επικοινωνία με τις οικογένειές τους, ενώ ακολουθούν τις οδηγίες των τοπικών Αρχών.

Ο αντίκτυπος και οι επικρίσεις για τη συμμετοχή στη συναυλία

Η παρουσία της Γλυκερίας στο Ισραήλ, τη στιγμή που ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί με φρίκη τις εξελίξεις στη Γάζα και τις καταγγελίες διεθνών οργανισμών για εγκλήματα πολέμου από την πλευρά του Ισραηλινού κράτους, δεν έμεινε ασχολίαστη. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλοί ήταν εκείνοι που κατηγόρησαν την καλλιτέχνιδα ότι με την απόφασή της να εμφανιστεί στη χώρα αυτή, αγνόησε τις εκκλήσεις για μποϊκοτάζ και «νομιμοποίησε» έμμεσα μία πολιτική που καταπατά καθημερινά ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Γλυκερία, με χρόνια πορείας στο ελληνικό και διεθνές τραγούδι και βαθιά σχέση με το κοινό της, βρέθηκε στο επίκεντρο σφοδρής κριτικής. Για αρκετούς, η τέχνη δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο λειτουργεί, και μια εμφάνιση σε τέτοιες συνθήκες δεν μπορεί να θεωρηθεί «απλώς μια συναυλία».

Από την άλλη, υπήρξαν και φωνές υπεράσπισης, οι οποίες υποστήριξαν ότι οι καλλιτέχνες δεν είναι διπλωμάτες και ότι ο ρόλος της μουσικής είναι να ενώνει, όχι να διχάζει. Ωστόσο, το γεγονός ότι αρκετοί διεθνείς καλλιτέχνες έχουν ακυρώσει εμφανίσεις στο Ισραήλ σε ένδειξη διαμαρτυρίας, καθιστά το θέμα βαθιά διχαστικό και περίπλοκο.

Η μουσική δεν μπορεί να σιωπά μπροστά στην αδικία

Η τέχνη, και ιδιαίτερα η μουσική, έχει τη δύναμη να ενώνει, να θεραπεύει και να μεταδίδει ελπίδα σε καιρούς δύσκολους. Όμως η δύναμή της αυτή δεν είναι απολιτική. Αντίθετα, η μουσική –όπως και κάθε μορφή έκφρασης– δεν μπορεί να παραμένει ουδέτερη ή αθώα όταν γύρω της διαπράττονται εγκλήματα.

Σε μια εποχή όπου το Ισραήλ κατηγορείται διεθνώς για εγκλήματα πολέμου και γενοκτονικές πρακτικές απέναντι στον παλαιστινιακό λαό, με δεκάδες χιλιάδες αμάχους να έχουν χάσει τη ζωή τους, η παρουσία Ελλήνων καλλιτεχνών σε συναυλίες εκεί δεν είναι απλώς «ένα καλλιτεχνικό γεγονός». Είναι πράξη με πολιτικό φορτίο, έστω και αν γίνεται αθέλητα. Η τέχνη δεν υπάρχει σε κενό. Κουβαλά ευθύνη.

Το να τραγουδά κανείς σε μια χώρα που εκείνη τη στιγμή κατηγορείται ότι βομβαρδίζει νοσοκομεία, σκοτώνει παιδιά και παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές δίκαιο, μπορεί να εκληφθεί –από πολλούς– ως σιωπηρή συναίνεση ή αδιαφορία.

Δεν αρκεί πια το επιχείρημα ότι «η μουσική ενώνει». Η μουσική οφείλει και να αντιστέκεται. Οφείλει να παίρνει θέση απέναντι στην καταπίεση, στη βαρβαρότητα και στη φίμωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Αν δεν το κάνει, τότε παύει να είναι πράξη ελευθερίας και μετατρέπεται σε προϊόν κατανάλωσης, ακόμα και συγκάλυψης.

Ο σεβασμός στο έργο και την πορεία της Γλυκερίας και των υπολοίπων καλλιτεχνών δεν αναιρεί την ανάγκη δημόσιου διαλόγου και ευθύνης. Ο πολιτισμός μας δεν κρίνεται μόνο από τις νότες, αλλά από το ήθος που τις συνοδεύει.