Γράφει η Μ.Π.Ν.
«Στενά Τραμπ» στον Ορμούζ – Όταν η αλαζονεία ξεπερνά τα όρια.Ο Τραμπ θέλει να μετονομάσει τα Στενά του Ορμούζ σε «Στενά Τραμπ»
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική που δυσκολεύεσαι να ξεχωρίσεις την πρόκληση από τη γελοιότητα. Όταν όμως πίσω από τις λέξεις βρίσκονται στρατιωτικές επιχειρήσεις, νεκροί, γεωπολιτικές συγκρούσεις και ο κίνδυνος μιας ακόμη μεγαλύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, τότε το πράγμα παύει να είναι αστείο.
Από τη λίμνη Οντάριο στα «Στενά Τραμπ»
Και δεν πρόκειται για την πρώτη τέτοια κίνηση. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, στις 27 Αυγούστου, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο έδωσε εντολή στις αμερικανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες να μετονομάσουν τη λίμνη Οντάριο σε «Lake America» – «Λίμνη Αμερική». Μια λίμνη που μοιράζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς και της οποίας το ιστορικό όνομα μετρά περισσότερους από τέσσερις αιώνες.
Ο Καναδάς απέρριψε κατηγορηματικά την αλλαγή, ενώ ακόμη και η κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, Κάθι Χόκουλ, ξεκαθάρισε ότι η Πολιτεία της δεν πρόκειται να χρησιμοποιεί τη νέα ονομασία.
Το περιστατικό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί δείχνει ότι τα περί «Στενών Τραμπ» δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά. Διαμορφώνεται πλέον ένα μοτίβο πολιτικής συμπεριφοράς, όπου γεωγραφικά ονόματα, διεθνείς σχέσεις και επίδειξη αμερικανικής ισχύος μπλέκονται με την προσωπική προβολή του ίδιου του προέδρου. Και όταν αυτή η λογική μεταφέρεται από μια λίμνη στα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω πολέμου, η υπόθεση παύει να είναι απλώς γραφική και γίνεται επικίνδυνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε να μετονομαστούν τα Στενά του Ορμούζ σε «Στενά Τραμπ», γράφοντας στο Truth Social ότι, αφού πλέον βρίσκονται –κατά τον ίδιο– υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, θα μπορούσαν να πάρουν το όνομά του. Αργότερα επιχείρησε να υποβαθμίσει τη δήλωση, λέγοντας ουσιαστικά ότι ήταν απλώς μια ιδέα που «πετάχτηκε». Η ανάρτηση, ωστόσο, έγινε σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη συγκυρία, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ιράν να συνεχίζονται.
Θα μπορούσε κανείς να το αντιμετωπίσει ως ακόμη μία εκκεντρικότητα του Αμερικανού προέδρου. Μόνο που δεν είναι η πρώτη.
Μόλις στις 27 Αυγούστου ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για τη μετονομασία, σε επίπεδο αμερικανικής ομοσπονδιακής διοίκησης, της λίμνης Οντάριο σε «Lake America». Είχε προηγηθεί, από την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του, η απόφασή του να χρησιμοποιούν οι αμερικανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες την ονομασία «Gulf of America» αντί «Gulf of Mexico».
Το πρόβλημα δεν είναι το όνομα
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι εάν ο Τραμπ θέλει να βλέπει το όνομά του πάνω σε έναν χάρτη.
Το πρόβλημα είναι η πολιτική αντίληψη που κρύβεται πίσω από αυτές τις κινήσεις: η αντίληψη ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί να μετατρέπεται σε δικαίωμα ιδιοκτησίας, ότι μια υπερδύναμη μπορεί να αποφασίζει ποιος «κατέχει» μια διεθνή θαλάσσια δίοδο και ότι ο χάρτης του κόσμου μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν προσωπικό ταμπλό εξουσίας.
Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι ένα ασήμαντο σημείο στον χάρτη. Αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη και βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο μιας στρατιωτικής σύγκρουσης που επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία και τις τιμές της ενέργειας.
Κι όμως, μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών επιλέγει να μιλά για… «Trump Strait».
Από την επίδειξη ισχύος στην επικίνδυνη κανονικότητα
Το ανησυχητικότερο είναι ότι τέτοιες δηλώσεις κινδυνεύουμε πλέον να τις θεωρούμε φυσιολογικές.
Δεν είναι.
Όταν ο ηγέτης της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης στον κόσμο μιλά για «έλεγχο» μιας διεθνούς θαλάσσιας οδού και συνδέει τη στρατιωτική κυριαρχία με προσωπικές μετονομασίες, δεν έχουμε απλώς μια επικοινωνιακή υπερβολή.
Έχουμε μια πολιτική αντίληψη σύμφωνα με την οποία η ισχύς προηγείται των κανόνων.
Ο ίδιος ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν επιχειρησιακά τα Στενά και ότι αμερικανικές δυνάμεις προστατεύουν τη διέλευση εμπορικών πλοίων. Από την άλλη πλευρά, οι συγκρούσεις και οι επιθέσεις στην περιοχή συνεχίζονται, γεγονός που δείχνει πόσο διαφορετική είναι η πραγματικότητα από μια απλή διακήρυξη περί απόλυτου «ελέγχου».
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος.
Όχι στο αν τελικά κάποιος αμερικανικός χάρτης θα γράψει «Trump Strait».
Αλλά στο ότι η διεθνής πολιτική μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε επίδειξη δύναμης, όπου ο ισχυρότερος θεωρεί ότι μπορεί να αποφασίζει, να απειλεί, να βομβαρδίζει και στη συνέχεια να παρουσιάζει το αποτέλεσμα ως δικαίωμα κυριαρχίας.
Ο κόσμος δεν είναι ιδιοκτησία κανενός
Μπορεί κανείς να διαφωνεί βαθιά με το καθεστώς του Ιράν – και υπάρχουν πολλοί και σοβαροί λόγοι γι’ αυτό.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχθούμε ως φυσιολογική μια λογική σύμφωνα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες ή οποιαδήποτε άλλη μεγάλη δύναμη αποκτούν δικαίωμα να συμπεριφέρονται σαν ιδιοκτήτες περιοχών του πλανήτη επειδή διαθέτουν μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ.
Η διεθνής νομιμότητα δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο όταν εξυπηρετεί τους ισχυρούς.
Ούτε η ειρήνη μπορεί να στηρίζεται στη λογική «έχω τα περισσότερα όπλα, άρα αποφασίζω».
Γιατί σήμερα μπορεί να είναι τα Στενά του Ορμούζ. Αύριο μπορεί να είναι μια άλλη θάλασσα, ένα άλλο νησί, μια άλλη χώρα.
Και τότε η «γελοιότητα» μιας μετονομασίας αποκτά πολύ πιο σκοτεινή διάσταση.
Τα Στενά του Ορμούζ δεν χρειάζονται νέο όνομα. Η Μέση Ανατολή χρειάζεται ειρήνη. Και ο κόσμος χρειάζεται ηγέτες που να αντιλαμβάνονται ότι η στρατιωτική ισχύς δεν αποτελεί τίτλο ιδιοκτησίας πάνω στον πλανήτη.
