Φοροδιαφυγή πίσω από τα ψηφιακά συστήματα; Βαριά ερωτήματα για τους ελέγχους της ΑΑΔΕ

Πρώτη news Κορινθίας

Η καταγγελία εργαζομένου για διαγραφή ξενοδοχειακών κρατήσεων και απόκρυψη εσόδων, την οποία φέρνει στο φως η «Εφημερίδα των Συντακτών», θέτει ζήτημα αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών. Η κυβέρνηση και η ΑΑΔΕ καλούνται να εξηγήσουν πώς διερευνώνται πιθανές παραβάσεις που ενδέχεται να μην αποτυπώνονται στα στοιχεία που διαβιβάζονται ηλεκτρονικά.

Η ψηφιοποίηση των φορολογικών συναλλαγών παρουσιάζεται ως βασικό όπλο κατά της φοροδιαφυγής. Η πραγματική της αποτελεσματικότητα, όμως, κρίνεται και από το κατά πόσο μπορεί να εντοπίζει έσοδα που ενδεχομένως αποκρύπτονται πριν φτάσουν στα ηλεκτρονικά συστήματα.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζει δημοσίευμα της «Εφημερίδας των Συντακτών», με αφορμή καταγγελία πρώην εργαζομένου σε ξενοδοχείο της Ηπείρου. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο εργαζόμενος ανέφερε ότι στοιχεία κρατήσεων διαγράφονταν μετά την αναχώρηση πελατών, καταγγέλλοντας πιθανή απόκρυψη συναλλαγών και μη έκδοση αποδείξεων. Οι ισχυρισμοί αυτοί απαιτούν πλήρη διερεύνηση και δεν αποτελούν από μόνοι τους απόδειξη φοροδιαφυγής. Πώς «θάφτηκε» καταγγελία για μεγάλη επιχείρηση

Μια καταγγελία που απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε σε φορολογικές υπηρεσίες και στη Δικαιοσύνη, αντιμετωπίζοντας διαδοχικά εμπόδια. Η εφημερίδα αναφέρει ότι πραγματοποιήθηκε φορολογικός έλεγχος χωρίς ευρήματα, αλλά δεν εξετάστηκε το επίμαχο λογισμικό, ενώ η εισαγγελική αρχειοθέτηση αποδίδεται σε δικονομικούς λόγους και όχι σε ουσιαστική απόρριψη της καταγγελίας. Πώς «θάφτηκε» καταγγελία για μεγάλη επιχείρηση

Εφόσον επιβεβαιώνεται αυτή η εικόνα, προκύπτει ένα σοβαρό ερώτημα: εξετάστηκε ο μηχανισμός με τον οποίο καταγγέλλεται ότι αποκρύπτονταν οι συναλλαγές ή ελέγχθηκαν μόνο τα διαθέσιμα φορολογικά στοιχεία;

Ένας έλεγχος χρειάζεται να απαντά στο περιεχόμενο της καταγγελίας. Αν υπάρχουν υπόνοιες ότι συναλλαγές διαγράφονται πριν καταγραφούν φορολογικά, η διερεύνηση οφείλει να φτάνει στην προέλευση των δεδομένων, στις μεταβολές τους και στα ηλεκτρονικά ίχνη που έχουν διατηρηθεί.

Η πιστοποίηση χρειάζεται σαφές περιεχόμενο

Το δημοσίευμα θέτει επίσης ζήτημα λογισμικού που περιγράφεται ως πιστοποιημένο από την ΑΑΔΕ. Εδώ απαιτείται τεχνική ακρίβεια: τι ακριβώς έχει αδειοδοτηθεί ή πιστοποιηθεί, ποιες λειτουργίες καλύπτονται και ποιες δικλίδες υπάρχουν απέναντι σε μεταγενέστερες παρεμβάσεις;

Η καταγγελλόμενη διαγραφή κρατήσεων δεν αποδεικνύει αυτομάτως ούτε ελάττωμα του λογισμικού ούτε παραβίαση του myDATA. Χρειάζεται να διαπιστωθεί αν υπήρξε παράνομη χρήση, εξωτερική παρέμβαση ή άλλη αιτία. Αυτές οι διακρίσεις ενισχύουν την ανάγκη εξειδικευμένου ελέγχου.

Η πολιτική ευθύνη βρίσκεται στην αποτελεσματικότητα

Η κυβέρνηση δικαιούται να επικαλείται την πρόοδο της ψηφιοποίησης μόνο στον βαθμό που αυτή συνοδεύεται από αποτελεσματική εποπτεία. Οι ανακοινώσεις για τεχνολογικά εργαλεία δεν απαντούν από μόνες τους στο ερώτημα τι συμβαίνει όταν ένας εργαζόμενος προσκομίζει πληροφορίες για πιθανή φοροδιαφυγή.

Η ΑΑΔΕ καλείται να διευκρινίσει ποιες ενέργειες έγιναν, αν εξετάστηκε η τεχνική διάσταση της καταγγελίας και πώς διασφαλίστηκε η διατήρηση κρίσιμων στοιχείων. Παράλληλα, χρειάζεται να αποσαφηνιστεί αν προκύπτει λόγος ευρύτερου ελέγχου.

Κάθε ευρώ που χάνεται από φοροδιαφυγή επιβαρύνει τελικά όσους πληρώνουν κανονικά. Γι’ αυτό η προστασία των δημόσιων εσόδων απαιτεί έγκαιρη διερεύνηση, τεκμηριωμένα πορίσματα και λογοδοσία. Η αξιοπιστία των ελεγκτικών μηχανισμών κρίνεται από τις απαντήσεις που δίνουν στις δύσκολες καταγγελίες.