Η επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο περιορίζει την πολιτική παντοδυναμία του Αμερικανού προέδρου. Δεν εγγυάται, όμως, ούτε αλλαγή στρατηγικής ούτε αποκλιμάκωση των πολέμων.

Το εκλογικό μήνυμα ήταν ηχηρό. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, επιφέροντας σοβαρό πλήγμα στον Ντόναλντ Τραμπ. Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου αναλαμβάνει τον Ιανουάριο, δημιουργώντας διαφορετικούς πολιτικούς συσχετισμούς για το υπόλοιπο της προεδρικής του θητείας.

Για τις χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο, όμως, και για τις κοινωνίες που πληρώνουν τις συνέπειες, το κρίσιμο ερώτημα είναι συγκεκριμένο: θα μεταφραστεί η ήττα του Τραμπ σε διαφορετικές αποφάσεις για τα όπλα, τη διπλωματία και την προστασία των αμάχων;

Η απάντηση παραμένει ανοιχτή. Η κάλπη αλλάζει τις δυνατότητες παρέμβασης του Κογκρέσου. Οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα θα εξαρτηθούν από το πώς θα χρησιμοποιηθούν αυτές οι δυνατότητες.

Ισραήλ: Μεγαλύτερη πίεση, χωρίς εγγυημένη αλλαγή πορείας

Η εκλογική ήττα του Τραμπ δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ήδη, πολιτικοί αντίπαλοι του Ισραηλινού πρωθυπουργού αξιοποιούν το αποτέλεσμα για να αμφισβητήσουν τη στρατηγική της στενής πρόσδεσής του στους Ρεπουμπλικανούς, υποστηρίζοντας ότι έβλαψε τη διακομματική στήριξη προς το Ισραήλ στις ΗΠΑ.

Στο Δημοκρατικό Κόμμα υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τη σχέση με την ισραηλινή κυβέρνηση. Η δυσαρέσκεια για τη διεξαγωγή του πολέμου στη Γάζα έχει ενισχύσει τις πιέσεις για περιορισμούς και όρους στην αμερικανική υποστήριξη. Αυτό, ωστόσο, δεν συνιστά ενιαία δέσμευση για εμπάργκο όπλων ή συνολική αναθεώρηση της συμμαχίας.

Υπάρχει και μια νέα εξέλιξη που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: ο Τραμπ δήλωσε την ημέρα των εκλογών ότι οι ΗΠΑ θα σταματήσουν από το 2027 την ετήσια χρηματοδότηση περίπου 4 δισ. δολαρίων προς το Ισραήλ, αλλά θα συνεχίσουν να του πωλούν όπλα. Πρόκειται για εξαγγελία που προηγήθηκε του αποτελέσματος και δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως συνέπεια της ήττας του. Ούτε ισοδυναμεί με διακοπή των εξοπλιστικών σχέσεων.

Για τους Παλαιστινίους, το ουσιαστικό κριτήριο θα είναι οι πράξεις: αν θα επιβληθούν πραγματικοί περιορισμοί στις παραδόσεις όπλων, αν θα εξασφαλιστεί η ανθρωπιστική πρόσβαση και αν η διπλωματική πίεση θα υπηρετήσει μια βιώσιμη πολιτική λύση. Η αλλαγή πλειοψηφίας στην Ουάσιγκτον δημιουργεί περιθώρια πίεσης· δεν προδικάζει το αποτέλεσμά της.

Ουκρανία: Περιθώριο ενίσχυσης, δύσκολος δρόμος προς την ειρήνη

Για το Κίεβο, η ενίσχυση των Δημοκρατικών μπορεί να προσφέρει περισσότερα στηρίγματα στο Κογκρέσο. Όπως επισημαίνουν σχετικές αναλύσεις, όμως, ακόμη και μια απόφαση για πρόσθετη βοήθεια χρειάζεται χρόνο για να μετατραπεί σε χρηματοδότηση, εξοπλισμό και παραδόσεις.

Η εκτίμηση ότι ανοίγει μεγαλύτερο περιθώριο στήριξης της Ουκρανίας δεν σημαίνει ότι αλλάζει αυτομάτως η στάση του Λευκού Οίκου. Ο Τραμπ διατηρεί σημαντικό ρόλο στη διπλωματία και στις διαπραγματεύσεις, ενώ το Κογκρέσο μπορεί να επηρεάζει τη στρατιωτική πολιτική μέσω της χρηματοδότησης και του ελέγχου της κυβέρνησης.

Εδώ βρίσκεται και η βασική αβεβαιότητα: θα οδηγήσει η νέα ισορροπία σε ουσιαστική διπλωματική προσπάθεια ή σε παρατεταμένη αντιπαράθεση μεταξύ προέδρου και Κογκρέσου;

Για την ουκρανική κοινωνία, η απάντηση δεν μπορεί να εξαντλείται στο ύψος της επόμενης βοήθειας. Αφορά την προστασία των ανθρώπων και τις προϋποθέσεις μιας ειρήνης με διάρκεια.

Ιράν: Η εκλογική τιμωρία δεν τερματίζει τον πόλεμο

Η δυσαρέσκεια για τον πόλεμο με το Ιράν και το κόστος ζωής συγκαταλέγεται στους παράγοντες της εκλογικής ήττας των Ρεπουμπλικανών. Ο Τραμπ, πάντως, υπερασπίστηκε την απόφασή του να προχωρήσει στον πόλεμο.

Ένα Κογκρέσο υπό τους Δημοκρατικούς αποκτά δυνατότητες εντονότερου ελέγχου, δημόσιας λογοδοσίας και παρέμβασης στις σχετικές δαπάνες. Αυτά μπορούν να αυξήσουν το πολιτικό κόστος μιας νέας κλιμάκωσης. Δεν αποτελούν, από μόνα τους, εγγύηση ότι αυτή θα αποτραπεί.

Η υπόθεση ότι ένας αποδυναμωμένος πρόεδρος θα γίνει υποχρεωτικά πιο διαλλακτικός είναι επισφαλής. Πιθανή είναι η αναζήτηση συμβιβασμών, πιθανή και η προσπάθεια επίδειξης ισχύος. Πρόκειται για σενάρια, όχι για βέβαιες προβλέψεις.

Ευρώπη: Ανακούφιση με ανοιχτούς λογαριασμούς

Για την Ευρώπη, το αποτέλεσμα προσφέρει τη δυνατότητα περισσότερων συνομιλητών στην Ουάσιγκτον και μεγαλύτερου κοινοβουλευτικού ελέγχου των προεδρικών επιλογών.

Δεν καταργεί, ωστόσο, τις διαφωνίες για το εμπόριο, τις αμυντικές δαπάνες και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Ούτε επιτρέπει την προσδοκία ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα απαλλαγούν από δύσκολες αποφάσεις επειδή άλλαξε η πλειοψηφία στο αμερικανικό Κογκρέσο. Οι αναλύσεις για την επόμενη ημέρα επισημαίνουν ότι η διατλαντική σχέση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές αβεβαιότητες.

Τι θα δείξει αν το μήνυμα της κάλπης έπιασε τόπο

Ο Τραμπ εξακολουθεί να διαθέτει το προεδρικό βέτο. Η ανατροπή του απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, γεγονός που σημαίνει ότι η απλή κομματική επικράτηση δεν εξασφαλίζει την επιβολή μιας διαφορετικής πολιτικής.

Γι’ αυτό, οι επόμενοι μήνες θα κριθούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις: στις χρηματοδοτήσεις πολέμων, στους όρους των εξοπλισμών, στον έλεγχο της κυβέρνησης και στις διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Το «χαστούκι» στον Τραμπ έχει πολιτικό βάρος. Για να αποκτήσει σημασία για τους λαούς που δοκιμάζονται, πρέπει να φανεί στην προστασία των αμάχων, στην αποκλιμάκωση και στην προοπτική ειρήνης.

Η ήττα του Τραμπ αλλάζει τους συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον