Ένα ακόμη ιστορικό ορόσημο αναμένεται να καταγράψει η αποστολή «Voyager 1» της NASA στις 18 Νοεμβρίου 2026.Στις 05:16:07 το πρωί (ώρα EST), το διαστημικό σκάφος θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 26 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, με το σήμα του να χρειάζεται 24 ώρες για να φτάσει στον πλανήτη μας.
Ένα ακόμη ιστορικό ορόσημο αναμένεται να καταγράψει η αποστολή «Voyager 1» της NASA στις 18 Νοεμβρίου 2026. Στις 05:16:07 το πρωί (ώρα EST), το διαστημικό σκάφος θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 26 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, με το σήμα του να χρειάζεται 24 ώρες για να φτάσει στον πλανήτη μας. Πρόκειται για το πρώτο ανθρώπινο κατασκεύασμα που θα φτάσει σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη, λίγο πριν από τη συμπλήρωση 50 ετών από την εκτόξευσή του.
Οι δύο αποστολές Voyager, τα διαστημόπλοια «Voyager 1» και «Voyager 2», εκτοξεύθηκαν από τη NASA το 1977, με διαφορά λίγων εβδομάδων. Αφού εξερεύνησαν τους γιγάντιους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και κατά τη δεκαετία του 1980, συνέχισαν την πορεία τους στον διαστρικό χώρο.
Το «Voyager 1» πέρασε στον διαστρικό χώρο το 2012 και το «Voyager 2» το 2018. Έκτοτε, τα δύο διαστημόπλοια εξερευνούν περιοχές του Διαστήματος στις οποίες δεν έχει φτάσει μέχρι σήμερα άλλη αποστολή, ενώ δεν αναμένεται να τις προσεγγίσει κάποιο άλλο διαστημικό σκάφος τις επόμενες δεκαετίες.
Ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας και πρωτεργάτης της αποστολής, Σταμάτης Κριμιζής ανέφερε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι: «Το Voyager είναι το πιο μακρινό αντικείμενο της ανθρωπότητας και το μήνυμά μας προς τον Γαλαξία. Μεταφέρει και τον χρυσό δίσκο, με πληροφορίες για το τι είναι η ανθρωπότητα και από πού προήλθε».
Όπως τονίζει, η σημαντικότερη κατάκτηση των αποστολών είναι ότι για πρώτη φορά ανθρώπινα κατασκευάσματα πέρασαν από το Ηλιακό Σύστημα στον διαστρικό χώρο, ένα επίτευγμα που δεν αναμένεται να επαναληφθεί για πολλά χρόνια.
Ο κ. Κριμιζής εντάχθηκε το 1971 στην επιστημονική ομάδα του «Voyager», σε ηλικία που τον καθιστούσε το νεότερο μέλος της. Εκείνη την περίοδο, το πρόγραμμα ονομαζόταν «Mariner Jupiter Saturn 1977» και μετονομάστηκε σε «Voyager» λίγο πριν από την εκτόξευση των δύο διαστημοπλοίων. Σήμερα, είναι ο μοναδικός εν ζωή επιστήμονας από την αρχική ομάδα.
Ο ίδιος θυμάται ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε διάρκεια αποστολής μόλις τεσσάρων ετών. «Δεν φανταζόμασταν ότι θα διαρκέσει τόσο πολύ», αναφέρει, θυμούμενος τις προσπάθειες που χρειάστηκαν για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης, ώστε τα διαστημόπλοια να εξερευνήσουν τους εξωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος και στη συνέχεια να συνεχίσουν την πορεία τους στον διαστρικό χώρο.
Τα γεγονότα και οι ανακαλύψεις που άλλαξαν την ιστορία της αποστολής
Το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών (ΚΕΔΕΤ), μέσω του οποίου η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην αποστολή «Voyager», και ο Σταμάτης Κριμιζής, πρώην πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, διοργάνωσαν ημερίδα στο κτίριο της Ακαδημίας, με αφορμή το ιστορικό ορόσημο της «μίας ημέρας φωτός». Στην εκδήλωση συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες της NASA, οι οποίοι έχουν συνδέσει την επιστημονική τους πορεία με την αποστολή.
Ο Λέναρντ Φισκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και πρώην αναπληρωτής διοικητής της NASA για την Επιστήμη και τις Διαστημικές Εφαρμογές, αναφέρθηκε σε ορισμένα απρόβλεπτα γεγονότα που συνέβαλαν στην παράταση της αποστολής.
Όπως εξήγησε, το 1989, όταν το «Voyager 2» ολοκλήρωσε την εξερεύνηση των τεσσάρων γιγάντιων πλανητών του Ηλιακού Συστήματος, φτάνοντας στον Ποσειδώνα, το πρόγραμμα δεν μπορούσε πλέον να συνεχιστεί υπό την ευθύνη του Τμήματος Πλανητικής Επιστήμης της NASA. Για τον λόγο αυτό, ο ίδιος, που ήταν τότε υπεύθυνος για τον σχεδιασμό των διαστημικών επιστημονικών προγραμμάτων της υπηρεσίας, μετέφερε τη διοικητική ευθύνη και τη χρηματοδότησή του στο Τμήμα Ηλιακής και Διαστημικής Φυσικής, το οποίο επανασύστησε.
Από την πλευρά του, ο Ραλφ ΜακΝατ, επικεφαλής των Επιστημών του Διαστήματος στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins και επί σειρά ετών μέλος της επιστημονικής ομάδας της αποστολής, παρουσίασε τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των δύο διαστημοπλοίων.
Μεταξύ άλλων, τα Voyager πραγματοποίησαν τη μοναδική μέχρι σήμερα κοντινή εξερεύνηση των συστημάτων του Ουρανού και του Ποσειδώνα, εντόπισαν δακτυλίους γύρω από τον Δία, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα, καθώς και ακτίνες στους δακτυλίους του Κρόνου. Επίσης, κατέγραψαν την παρουσία θείου και ηφαιστείων στον δορυφόρο του Δία, Ιώ, θερμοπίδακες πάγου και ηφαιστειακή δραστηριότητα στον δορυφόρο του Ποσειδώνα, Τρίτωνα, ενώ συνέβαλαν στην ανακάλυψη μαγνητικών πεδίων, μαγνητοσφαιρών και ζωνών ακτινοβολίας στον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.
«Και τέλος, είδαμε τα όρια της ηλιόσφαιρας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η διέλευση των δύο διαστημοπλοίων από την ηλιόπαυση, το εξωτερικό όριο της ηλιόσφαιρας, και η είσοδός τους στον διαστρικό χώρο αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της αποστολής, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Διαλυνά, διευθυντή του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών.
Ωστόσο, το ακριβές σημείο στο οποίο βρίσκεται το όριο της ηλιόπαυσης εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Ορισμένοι επιστήμονες, μεταξύ των οποίων και ο Λέναρντ Φισκ, εκτιμούν ότι τα δύο διαστημόπλοια δεν έχουν ακόμη διασχίσει το συγκεκριμένο όριο.
«Ακόμα δεν έχουμε επιλύσει αυτή τη διαφωνία και υπάρχουν θέματα για να συζητήσουμε. Αυτό είναι επιστήμη, θέτουμε ερωτήματα, τα συζητάμε και διαφωνούμε», σημείωσε ο κ. Διαλυνάς.
Παρουσιάζοντας τις ανακαλύψεις των Voyager, ο ίδιος χρησιμοποίησε ως παράδειγμα μια θολή και σκοτεινή εικόνα της ηλιόσφαιρας, για την οποία οι επιστήμονες εξακολουθούν να διατυπώνουν ερωτήματα χωρίς να γνωρίζουν όλες τις απαντήσεις. Όπως ανέφερε, η συμβολή των δύο αποστολών ήταν καθοριστική, καθώς βοήθησαν να γίνει σαφέστερη αυτή η εικόνα.
Εξαντλούνται τα ενεργειακά αποθέματα των Voyager
Σε διαδικτυακή παρέμβασή της, η Νίκι Φοξ, αναπληρώτρια διοικήτρια της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA, χαρακτήρισε «θαύμα» το γεγονός ότι μια τεχνολογία παλαιότερης γενιάς εξακολουθεί να λειτουργεί σε τόσο απαιτητικές συνθήκες, έπειτα από τόσες δεκαετίες.
Όπως ανέφερε, η αποστολή σχεδιάστηκε πριν από περίπου 60 χρόνια, ενώ το 2027 συμπληρώνονται 50 χρόνια από την εκτόξευση των διαστημοπλοίων. Παρά την παλαιότητα της τεχνολογίας τους, και τα δύο εξακολουθούν να λειτουργούν στον διαστρικό χώρο.
Η κ. Φοξ αναφέρθηκε επίσης στη δημιουργικότητα της επιστημονικής ομάδας, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην αποκαλούμενη διαδικασία «Big Bang», κατά την οποία πραγματοποιήθηκε επανεκκίνηση των συστημάτων των διαστημοπλοίων, με αποτέλεσμα να παραταθεί η λειτουργία τους.
Ωστόσο, τα ενεργειακά αποθέματα των δύο Voyager εξαντλούνται και η λειτουργία τους δεν αναμένεται να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η αποστολή προετοιμάζει το έδαφος για τον σχεδιασμό του «Interstellar Probe», της επόμενης αποστολής που φιλοδοξεί να στείλει η NASA στον διαστρικό χώρο.
Αναφερόμενη στον χρόνο που θα χρειαστεί ένα νέο διαστημόπλοιο για να φτάσει εκεί, εκτίμησε ότι το ταχύτερο δυνατό σενάριο προβλέπει ένα ταξίδι διάρκειας περίπου 30 έως 35 ετών. Όπως εξήγησε, τα Voyager χρειάστηκαν περισσότερα από 30 χρόνια για να φτάσουν στον διαστρικό χώρο, καθώς το «Voyager 1» πέρασε το σχετικό όριο το 2012 και το «Voyager 2» το 2018.
Παρά την πρόοδο της τεχνολογίας, η απόσταση που πρέπει να διανυθεί παραμένει τεράστια, σημείωσε.
Τη σημασία της αποστολής υπογράμμισε και ο Τόμας Ζουρμπούχεν, καθηγητής στο ETH της Ζυρίχης και πρώην επικεφαλής της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA, ο οποίος είχε την ευθύνη σημαντικών διαστημικών προγραμμάτων, μεταξύ των οποίων και του διαστημικού τηλεσκοπίου «James Webb».
Όπως ανέφερε, ελάχιστες διαστημικές αποστολές έχουν τον πρωτοποριακό χαρακτήρα του Voyager, καθώς σχεδόν κάθε πτυχή του προγράμματος, από τη διάρκειά του έως τις τεχνολογίες που αξιοποιήθηκαν, αποτέλεσε μια νέα πρόκληση.
«Ήταν κάτι νέο, πραγματικά πρωτοποριακό. Σε όλα όσα εστιάζουμε αυτή τη στιγμή ξεκινούν από το Voyager», κατέληξε.
πηγή- tanea.gr
