Γράφει η Μ.Π.Ν.

Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου

GSI: Η γαλλική διακοίνωση προς την Άγκυρα, τα επιχειρηματικά συμφέροντα της Meridiam και τα ερωτήματα για την Αθήνα

Εξηγήσεις ζητούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης μετά το ρεπορτάζ του in για τη γραπτή ενημέρωση της Άγκυρας από το Παρίσι. Η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν τίθεται ζήτημα τουρκικής άδειας. Την ίδια ώρα, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της γαλλικής Meridiam στην Τουρκία ανοίγουν μια πρόσθετη συζήτηση για τις εγγυήσεις προστασίας των ελληνικών συμφερόντων.

Νέα πολιτική αντιπαράθεση προκαλούν οι διπλωματικές κινήσεις που προηγήθηκαν της επανέναρξης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI).

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Γαλλία απέστειλε στην Τουρκία ρηματική διακοίνωση, γνωστοποιώντας την έναρξη των ερευνών βυθού από το πλοίο «Abeille Marengo», μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX. Κατά τις πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, στο έγγραφο διευκρινίζεται ότι η ενημέρωση δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας.

Το περιεχόμενο της επικοινωνίας και ο βαθμός συμμετοχής της Αθήνας βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των αντιδράσεων. Το βασικό ερώτημα που θέτει η αντιπολίτευση είναι εάν η ελληνική κυβέρνηση γνώριζε εκ των προτέρων τη γαλλική πρωτοβουλία, εάν είχε εγκρίνει τη διατύπωσή της και ποιες ακριβώς διασφαλίσεις περιλαμβάνει.

Το ΠΑΣΟΚ ζητά πλήρη ενημέρωση

Ο Δημήτρης Μάντζος και ο Γιάννης Μανιάτης ζητούν να αποσαφηνιστούν ο σκοπός της επικοινωνίας, το ακριβές περιεχόμενό της και οι πιθανές συνέπειες για το έργο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ προαναγγέλλει παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπογραμμίζοντας ότι η διασύνδεση πρέπει να υλοποιηθεί με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Αντιδράσεις για ενδεχόμενο προηγούμενο

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΛΑΣ)

υποστηρίζει ότι, υπό τις συνθήκες πίεσης που έχουν διαμορφωθεί γύρω από το έργο, η γραπτή ενημέρωση μπορεί να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως έμμεση αποδοχή απαίτησης για άδεια. Πρόκειται για την πολιτική εκτίμηση του κόμματος, το οποίο συνδέει την εξέλιξη με τις ευρύτερες τουρκικές διεκδικήσεις.

Το ΚΚΕ

ζητά από την κυβέρνηση να επιβεβαιώσει εάν υπήρξε ενημέρωση της Τουρκίας και προειδοποιεί για επιπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.

Η Νέα Αριστερά

κατηγορεί την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί τη γαλλική μεσολάβηση για να αποφύγει το πολιτικό κόστος μιας απευθείας επικοινωνίας με την Άγκυρα. Διευκρινίσεις για το ποιος ενημέρωσε την τουρκική πλευρά ζητά και η ΝΙΚΗ.

Η Άγκυρα επιμένει στην απαίτηση για άδεια

Την ίδια ώρα, η Τουρκία εξέδωσε αντί-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι οι τουρκικές αρχές δεν έχουν εγκρίνει τις ερευνητικές εργασίες και αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού σταθμού που εξέδωσε τη σχετική ναυτιλιακή αναγγελία.

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης που, κατά την Άγκυρα, απαιτείται για τις έρευνες.

Πρόκειται για τουρκική διεκδίκηση αρμοδιότητας, την οποία η ελληνική πλευρά απορρίπτει, επιμένοντας ότι οι προβλεπόμενες άδειες έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές και ότι δεν απαιτείται τουρκική έγκριση.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του in, ακολούθησαν δηλώσεις του Χακάν Φιντάν και τουρκικών διπλωματικών πηγών που έδειχναν διάθεση αποκλιμάκωσης. Η ηπιότερη στάση, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με ανάκληση των θέσεων που διατυπώθηκαν στην αντί-NAVTEX.

Ακριβώς αυτή η συνύπαρξη χαμηλών τόνων και διατήρησης των τουρκικών αξιώσεων ενισχύει την ανάγκη να διευκρινιστεί το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης και οι διασφαλίσεις που τη συνοδεύουν.

Η θέση της κυβέρνησης

Στον αντίποδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισημαίνει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις ερευνητικές εργασίες, αναδεικνύοντας την ευρωπαϊκή και στρατηγική σημασία της διασύνδεσης.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επίσης αποκλείσει το ενδεχόμενο υποβολής αιτήματος άδειας προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υπάρξει υποχώρηση ως προς την ελληνική αρμοδιότητα αδειοδότησης.

Η διαφορά ανάμεσα στη διπλωματική γνωστοποίηση και στην αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης αποτελεί τον πυρήνα της αντιπαράθεσης. Η κυβέρνηση απορρίπτει τη δεύτερη εκδοχή, ενώ η αντιπολίτευση ζητά συγκεκριμένα στοιχεία για να αξιολογηθεί τι ακριβώς διαβιβάστηκε στην Άγκυρα και με ποιες διασφαλίσεις.

Γάλλοι σύμμαχοι, αλλά και με ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα στην Τουρκία

Η υπόθεση επαναφέρει ένα ουσιαστικό ερώτημα: σε ποιες συγκεκριμένες εγγυήσεις στηρίζεται η εμπιστοσύνη της Αθήνας ότι η γαλλική εμπλοκή διασφαλίζει τα ελληνικά συμφέροντα;

Η συμφωνία για την είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία του GSI παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως ισχυρή ψήφος εμπιστοσύνης στη στρατηγική αξία της διασύνδεσης. Η Meridiam κατέχει πλέον το 66% του έργου, με τον ΑΔΜΗΕ να διατηρεί το 34%.

Ωστόσο, ο ίδιος γαλλικός όμιλος διατηρεί σημαντική και μακροχρόνια επιχειρηματική παρουσία στην Τουρκία, κυρίως στον τομέα των υποδομών και της υγείας.

Ειδικότερα, η Meridiam συμμετέχει σε πέντε νοσοκομειακά έργα μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σε συνεργασία με την τουρκική Rönesans. Η ίδια η εταιρεία έχει ανακοινώσει ότι η επένδυση στο νοσοκομειακό συγκρότημα του Γκαζιαντέπ ανέρχεται συνολικά σε 803 εκατομμύρια ευρώ, με τη συμμετοχή των Meridiam, Rönesans, Samsung και Istanbul Asset Management.

Πρόκειται για μακροχρόνιες συμβάσεις υποδομών, οι οποίες περιλαμβάνουν όχι μόνο την κατασκευή αλλά και τη λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων. Επομένως, η επιχειρηματική παρουσία του γαλλικού ομίλου στην Τουρκία δεν αποτελεί μια πρόσκαιρη επενδυτική δραστηριότητα.

Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, που μετέδωσε το Bloomberg HT στις 29 Ιουλίου 2026, η Meridiam εξετάζει τη συγκρότηση κοινοπραξίας με την τουρκική Makyol, προκειμένου να διεκδικήσει δικαιώματα λειτουργίας των δύο μεγάλων γεφυρών του Βοσπόρου, καθώς και τμημάτων του οδικού δικτύου.

Πρόκειται για σχεδιαζόμενο επιχειρηματικό ενδιαφέρον και όχι για ολοκληρωμένη συμφωνία ή επιβεβαιωμένη προσφορά. Ωστόσο, καταδεικνύει το εύρος των οικονομικών δραστηριοτήτων που ο γαλλικός όμιλος επιδιώκει να αναπτύξει στην τουρκική αγορά.

Οι οικονομικές αυτές σχέσεις δεν αποδεικνύουν από μόνες τους υιοθέτηση των τουρκικών θέσεων ούτε συνιστούν τεκμήριο ότι η Meridiam επηρεάζει τη γαλλική εξωτερική πολιτική.

Καθιστούν, όμως, αναγκαία μια πιο συγκεκριμένη συζήτηση για το πώς διασφαλίζονται τα ελληνικά συμφέροντα σε ένα έργο τόσο υψηλής γεωπολιτικής σημασίας.

Ένας διεθνής επενδυτικός όμιλος επιδιώκει την προστασία και την απόδοση των επενδύσεών του σε διαφορετικές αγορές. Αυτό αποτελεί μέρος της επιχειρηματικής του δραστηριότητας. Η ελληνική κυβέρνηση, από την άλλη πλευρά, έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι οι επιχειρηματικές ισορροπίες δεν επηρεάζουν τις εθνικές θέσεις και δεν δημιουργούν περιθώρια αμφισβήτησης των ελληνικών δικαιωμάτων.

Τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά

Υπό αυτό το πρίσμα, η υπόθεση της γαλλικής διακοίνωσης απαιτεί σαφείς και συγκεκριμένες απαντήσεις:

• Ποιο ήταν ακριβώς το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε η Γαλλία στην Τουρκία;
• Είχε προηγηθεί ενημέρωση της Αθήνας και είχε εγκρίνει η ελληνική κυβέρνηση τη συγκεκριμένη διατύπωση;
• Υπάρχει ρητή και γραπτή διασφάλιση ότι η ενημέρωση δεν συνιστά αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας ή δικαιώματος έγκρισης;
• Με ποιον τρόπο διασφαλίζεται ότι η Άγκυρα δεν θα επικαλεστεί τη συγκεκριμένη επικοινωνία ως προηγούμενο σε μελλοντικές έρευνες και ενεργειακά έργα στην περιοχή;

Η συζήτηση δεν αφορά απλώς τον τρόπο με τον οποίο ενημερώθηκε η Τουρκία για την έναρξη των ερευνών. Αφορά το κατά πόσο η Ελλάδα έχει διασφαλίσει ότι καμία διπλωματική διαδικασία δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αποδοχή των τουρκικών διεκδικήσεων.

Η συμμετοχή μιας μεγάλης γαλλικής εταιρείας στο GSI είναι ασφαλώς σημαντική για την επενδυτική προοπτική του έργου. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει τις θεσμικές και διπλωματικές εγγυήσεις που οφείλει να εξασφαλίζει η ελληνική πολιτεία.

Η συμμαχική εμπιστοσύνη κρίνεται στις πράξεις. Και η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων απαιτεί διαφανείς δεσμεύσεις και συγκεκριμένες εγγυήσεις, ιδιαίτερα όταν τα οικονομικά συμφέροντα των εταίρων μας εκτείνονται και στην άλλη πλευρά του Αιγαίου.

Πηγές: in.gr, Reuters, Καθημερινή, Meridiam, Bloomberg HT και World Bank Group.