Γράφει Μ.Π.Ν.
Οι βασικές αιτίες του πολέμου Πακιστάν – Αφγανιστάν
Η «φωτιά» του πολέμου φαίνεται να εξαπλώνεται εκ νέου στην Ασία, καθώς η σύγκρουση ανάμεσα στο Πακιστάν και την κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν εισέρχεται σε μια νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση. Νυχτερινές αεροπορικές επιδρομές, ανταλλαγή πυρών πυροβολικού και σφοδρές χερσαίες συγκρούσεις κατά μήκος των συνόρων συνθέτουν ένα σκηνικό που προκαλεί έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα για ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Νυχτερινά πλήγματα και κύκλος αντιποίνων
Σύμφωνα με πακιστανικές κυβερνητικές πηγές, εκτεταμένες αεροπορικές επιδρομές πραγματοποιήθηκαν στην Καμπούλ, την Κανταχάρ και την επαρχία Πακτία, με στόχο στρατιωτικές εγκαταστάσεις και θέσεις των Ταλιμπάν. Ο Πακιστανός υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι μετά την αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ αναμενόταν σταθερότητα στο Αφγανιστάν, κατηγορώντας ωστόσο τους Ταλιμπάν ότι «μετέτρεψαν τη χώρα σε αποικία της Ινδίας».
Οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν περίπου στις 02:30 τοπική ώρα, με τις αφγανικές δυνάμεις να απαντούν άμεσα, κάνοντας λόγο για κατάρριψη πακιστανικού μαχητικού αεροσκάφους F-16, ισχυρισμός που δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Βίντεο από τη μεθόριο δείχνουν λάμψεις από πυρά πυροβολικού και ισχυρές εκρήξεις, ενώ οπτικό υλικό από την Καμπούλ καταγράφει πυκνούς μαύρους καπνούς και μεγάλη πυρκαγιά σε τμήματα της πρωτεύουσας.
Πακιστανικές πηγές αναφέρουν δεκάδες κατεστραμμένες θέσεις των Ταλιμπάν και σημαντικές απώλειες μαχητών, ενώ οι αφγανικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι εξαπέλυσαν επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας ως αντίποινα κατά πακιστανικών στρατιωτικών στόχων.
Η ρητορική κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν διοικητής των Ταλιμπάν προειδοποίησε ότι, εάν το Πακιστάν «επιδεικνύει τα πυρηνικά του όπλα», η απάντηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει «τάγματα βομβιστών αυτοκτονίας», υπογραμμίζοντας τον επικίνδυνο χαρακτήρα της αντιπαράθεσης.
Οι βαθύτερες αιτίες της σύγκρουσης
Παρότι τα πρόσφατα πλήγματα αποτέλεσαν την άμεση αφορμή, η κρίση έχει βαθιές ρίζες που χρονολογούνται πολύ πριν από τη σημερινή κλιμάκωση.
1. Η δράση της πακιστανικής οργάνωσης Ταλιμπάν (TTP)
Το βασικό σημείο τριβής αφορά την οργάνωση Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP). Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί την κυβέρνηση των Ταλιμπάν ότι επιτρέπει στους μαχητές της να χρησιμοποιούν αφγανικό έδαφος ως ασφαλές καταφύγιο για επιθέσεις μέσα στο Πακιστάν.
Η αύξηση τρομοκρατικών επιθέσεων τα τελευταία χρόνια άσκησε έντονη πίεση στην πακιστανική κυβέρνηση να προχωρήσει σε στρατιωτική δράση πέρα από τα σύνορα.
2. Ο φαύλος κύκλος επιδρομών και αντιποίνων
Οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί αποτελούν συνέχεια μιας αλυσίδας επιθέσεων και αντεπιθέσεων. Κάθε στρατιωτική ενέργεια παρουσιάζεται ως «απάντηση», δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο κλιμάκωσης.
3. Η διαμάχη για τα σύνορα
Η λεγόμενη Γραμμή Ντουράντ , σύνορο που χαράχθηκε το 1893 , παραμένει αντικείμενο αμφισβήτησης από το Αφγανιστάν. Φυλές που ζουν και στις δύο πλευρές των συνόρων δυσκολεύουν τον έλεγχο της περιοχής και οδηγούν συχνά σε ένοπλες συγκρούσεις.
4. Πρώην σύμμαχοι, σημερινοί αντίπαλοι
Παρά τις ιστορικές σχέσεις μεταξύ Πακιστάν και αφγανών Ταλιμπάν, η άνοδος της TTP δημιούργησε βαθιά κρίση εμπιστοσύνης. Το Πακιστάν θεωρεί ότι οι Ταλιμπάν δεν τηρούν τις δεσμεύσεις τους για περιορισμό των ένοπλων ομάδων.
5. Γεωπολιτικές ισορροπίες και ο παράγοντας Ινδία
Η πακιστανική ηγεσία εκφράζει ανησυχία για πιθανή ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ Αφγανιστάν και Ινδίας, βλέποντας τον ανταγωνισμό να επεκτείνεται πέρα από τα σύνορα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.
6.Το γεωπολιτικό κενό μετά το τέλος της διεθνούς στρατιωτικής παρουσίας
Μετά το 2021, η αποχώρηση των διεθνών δυνάμεων άφησε ένα σύνθετο και ασταθές περιβάλλον ασφάλειας, χωρίς σαφείς εγγυήσεις σταθερότητας ή λειτουργικούς διαύλους διαμεσολάβησης, επιτρέποντας στις περιφερειακές εντάσεις να εξελιχθούν σε ανοιχτές συγκρούσεις.
Διεθνής ανησυχία και εκκλήσεις για αποκλιμάκωση
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κάλεσε τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να προστατεύσουν τους αμάχους, ενώ η Ρωσία προσφέρθηκε να μεσολαβήσει για συνομιλίες. Παράλληλα, το Ιράν δήλωσε έτοιμο να διευκολύνει διάλογο, επισημαίνοντας την ανάγκη περιφερειακής συνεργασίας.
Η διεθνής κοινότητα φοβάται ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση μεταξύ δύο βαριά οπλισμένων χωρών , εκ των οποίων η μία διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο ,θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη αποσταθεροποίηση στη Νότια και Κεντρική Ασία.
Ένας πόλεμος με απρόβλεπτες συνέπειες
Η σημερινή κρίση δείχνει πως η μεταπολεμική περίοδος μετά την αποχώρηση των δυτικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν δεν οδήγησε σε σταθερότητα, αλλά σε νέες, πιο σύνθετες αντιπαραθέσεις. Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται και η ρητορική σκληραίνει, ο κίνδυνος γενικευμένης σύγκρουσης παραμένει υπαρκτός.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πώς ξεκίνησε η σύγκρουση, αλλά αν υπάρχει ακόμη χρόνος για διπλωματική αποκλιμάκωση πριν η ένταση μετατραπεί σε έναν πόλεμο με ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες.
Λουτράκι: Νεκρός 17χρονος από μαχαιριές – Στο νοσοκομείο με τραύματα στην κοιλιά ακόμη ένας ανήλικος
