Σφοδρές συγκρούσεις και πολιτική αναταραχή στο Νεπάλ – Παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός Σάρμα Όλι
Ραγδαίες εξελίξεις καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες στο Νεπάλ, μια χώρα που βρίσκεται στο γεωπολιτικά κρίσιμο «μαλακό υπογάστριο» της Κίνας, με την ένταση να κορυφώνεται και τα βλέμματα διεθνών δυνάμεων στραμμένα στην περιοχή.
Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, που ξέσπασαν με αφορμή την απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και καταγγελίες για διαφθορά, έχουν λάβει πρωτοφανείς διαστάσεις. Σύμφωνα με διεθνή μέσα, οι συγκρούσεις έχουν αφήσει πίσω τους δεκάδες νεκρούς, ενώ η βία κλιμακώνεται ραγδαία.
Η φρικτή δολοφονία της συζύγου πρώην πρωθυπουργού
Σύμφωνα με το India Today, διαδηλωτές έκαψαν το σπίτι του πρώην πρωθυπουργού Jhalanath Khanal. Μέσα βρισκόταν η σύζυγός του, Rabi Laxmi Chitrakar, η οποία κάηκε ζωντανή παρά τις προσπάθειες απεγκλωβισμού.
Εμπρησμοί και παραιτήσεις
Διαδηλωτές πυρπόλησαν το κοινοβούλιο, την κατοικία του πρωθυπουργού Σάρμα Όλι, καθώς και το σπίτι του πρώην πρωθυπουργού Τζάλα Νατ Χανάλ, γνωστού για τις σχέσεις του με το Πεκίνο. Μετά την καταστροφή της οικίας του, ο Όλι υπέβαλε την παραίτησή του, ενώ μέλη της κυβέρνησης απομακρύνονται με στρατιωτικά ελικόπτερα, καθώς έχουν στοχοποιηθεί και τα δικά τους σπίτια.
Η κατάσταση στο Κατμαντού είναι εκρηκτική: το διεθνές αεροδρόμιο παραμένει κλειστό, όλες οι πτήσεις έχουν ανασταλεί, ενώ πληροφορίες αναφέρουν επιθέσεις ακόμη και στο προεδρικό μέγαρο και στο παλάτι. Βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίζουν διαδηλωτές να εισβάλλουν στο κυβερνητικό συγκρότημα Singha Durbar οπλισμένοι, ενώ υπουργοί φέρονται να έχουν δεχθεί ξυλοδαρμούς.
Πίεση για αλλαγή εξουσίας
Οι αρχές ασφαλείας καλούν τους πολίτες να επιλέξουν τον δρόμο του διαλόγου και να αποφύγουν περαιτέρω αιματοχυσία. Ωστόσο, οι διαδηλωτές εμφανίζονται ανυποχώρητοι, ζητώντας τον διορισμό του δημάρχου της πρωτεύουσας, Μπάλεν Σαχ, ως νέου πρωθυπουργού.
Ο Σαχ είχε τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας τον Φεβρουάριο του 2024, όταν συναντήθηκε με τον Αμερικανό πρέσβη Ντιν Ρ. Τόμσον, συζητώντας την ανάπτυξη συνεργασιών σε τομείς εμπορίου, κοινωνικής πολιτικής και τεχνολογίας. Μάλιστα, είχε προτείνει τη δημιουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην πληροφορική, με στόχο τη σύνδεση νέων από το Νεπάλ με αμερικανικές εταιρείες.
Ένα πεδίο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων
Η πολιτική αστάθεια στο Νεπάλ συνδέεται με τον ευρύτερο ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας – Ινδίας στην περιοχή. Ο Σάρμα Όλι, που ανέλαβε πρωθυπουργός το καλοκαίρι του 2024, επιχείρησε να ενισχύσει τους δεσμούς με το Πεκίνο, προκαλώντας τριβές με το Νέο Δελχί, παραδοσιακό σύμμαχο της χώρας. Ήταν παρών στη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης και στην κινεζική στρατιωτική παρέλαση, γεγονότα που ενόχλησαν την Ουάσιγκτον.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ επανέφεραν το πρόγραμμα «Millennium Challenge Nepal Compact», επενδυτικού ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η Ινδία συνεχίζει να ενισχύει τη θέση της με σημαντικά έργα στον τομέα της υδροηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλες εξελίξεις στη Νότια Ασία
Η κρίση θυμίζει σε πολλούς την αντίστοιχη αναταραχή στο Μπανγκλαντές πριν από έναν χρόνο, όταν η τότε πρωθυπουργός Σέιχ Χασίνα παραιτήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον νομπελίστα Μουχάμαντ Γιουνούς, με την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Στο Νεπάλ, όπου έχουν αλλάξει 14 κυβερνήσεις τα τελευταία 17 χρόνια, το ενδεχόμενο νέας πολιτικής ανατροπής επαναφέρει στην πρώτη γραμμή το ερώτημα: πόσο ικανή είναι η χώρα να σταθεροποιηθεί χωρίς την καθοριστική επιρροή των μεγάλων δυνάμεων;
