Πλεύρης εκτός Λιβύης – Μητσοτάκης εκτός πραγματικότητας: Όταν το φιάσκο βαφτίζεται “επιτυχία”
Το ταξίδι του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη στη Λιβύη θα μείνει στην ιστορία – όχι για κάποια επιτυχία, αλλά ως μνημείο εξευτελιστικής αποτυχίας. Η «απέλασή» του από το καθεστώς Χαφτάρ, μαζί με την υπόλοιπη ευρωπαϊκή αποστολή, αποτελεί μία ακόμη σκοτεινή σελίδα στη διπλωματική ιστορία της χώρας, μια ταπεινωτική εξέλιξη που δεν μπορεί να καλυφθεί με δηλώσεις περί «αποτροπής» και «αυστηρής γραμμής». Αντιθέτως: φανερώνει τα όρια μιας επικίνδυνης πολιτικής, χτισμένης πάνω σε ψευδαισθήσεις, επικοινωνιακές φούσκες και επιλεκτική εθνικοφροσύνη.
Από τον “φιλέλληνα Χαφτάρ” στον εξευτελισμό της Ε.Ε.
Η ελληνική διπλωματία – αν μπορούμε ακόμα να τη λέμε έτσι – επένδυσε τα τελευταία χρόνια σε μια αμφιλεγόμενη σχέση με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, παρουσιάζοντάς τον σχεδόν ως φυσικό σύμμαχο της Ελλάδας. Τον υποδέχτηκαν με τιμές στην Αθήνα, τον εμφάνισαν ως “ανάχωμα” στην τουρκολιβυκή συμφωνία και ως συνομιλητή με “κοινές αξίες”. Όμως η πραγματικότητα – όπως πάντα – δεν αργεί να εκδικηθεί τις ψευδαισθήσεις. Ο ίδιος ο Χαφτάρ απέπεμψε την ευρωπαϊκή αποστολή, ζητώντας να αποχωρήσει η ελληνική παρουσία, αποκαλύπτοντας με τον πιο ηχηρό τρόπο τα διπλωματικά ελλείμματα της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Αυτό δεν ήταν απλώς ένα διπλωματικό φιάσκο. Ήταν ένας ευτελισμός της Ελλάδας ως κράτους-μέλους της Ε.Ε., ένας ευρωπαϊκός εξευτελισμός με υπογραφή Πλεύρη – και κατ’ επέκταση του Μεγάρου Μαξίμου.
Η αποτυχία ντύθηκε “αποτροπή”
Πώς απαντά η κυβέρνηση σε αυτό το πλήγμα; Με “παρεμβάσεις” από το βήμα της Βουλής, όπου ο πρωθυπουργός εξαγγέλλει αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου για όσους έρχονται από τη Βόρεια Αφρική. Αντί για αυτοκριτική, αντί για αξιολόγηση της αποτυχίας, η κυβέρνηση στρέφεται και πάλι ενάντια στους αδύναμους, επιστρέφει στο αφήγημα της “απειλής των προσφύγων”, προαναγγέλλει φυλακές – βαφτισμένες σε “κλειστές δομές” – και παρουσιάζει τον αυταρχισμό ως “εθνική ανάγκη”.
Ο Θάνος Πλεύρης, από ρόλος-υποδοχέας στη Λιβύη, αναλαμβάνει και ρόλο δεσμοφύλακα στην Κρήτη. Δημιουργούνται νέα κέντρα κράτησης, ενώ γίνεται σαφές πως οι μετανάστες που φτάνουν στα ελληνικά νησιά θα συλλαμβάνονται και θα κρατούνται. Η Ελλάδα παύει να είναι κράτος δικαίου και γίνεται επιτελικό σύστημα καταστολής.
Η Λιβύη, η Frontex και τα επικοινωνιακά παιχνίδια
Εκτός από τη διπλωματική αποτυχία, η κυβέρνηση βρίσκεται εκτεθειμένη και για την ουσιαστική ανυπαρξία πολιτικής φύλαξης συνόρων, την ώρα που οι ροές αυξάνονται στην Κρήτη. Οι ερωτήσεις του Νίκου Ανδρουλάκη στη Βουλή για το ρόλο της Frontex, τη λειτουργία των επιστροφών και τη συνολική ανεπάρκεια του συστήματος, έμειναν αναπάντητες. Οι υπουργοί περιορίστηκαν σε “αποτροπή” και “μηνύματα στους διακινητές”.
Η τακτική είναι απλή: Επικοινωνιακά σποτάκια, εξαγγελίες με “αποφασιστικότητα” και ένα πολιτικό αφήγημα περί “εισβολής” για να καλύψουν τα νώτα τους απέναντι στην ανικανότητα και την εξωτερική ανυποληψία. Το πρόβλημα όμως δεν κρύβεται. Αντιθέτως, διογκώνεται.
Ο Κουτσούμπας για το μεταναστευτικό και το φιάσκο Πλεύρη
Στη συζήτηση της Βουλής, ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν και ο Δημήτρης Κουτσούμπας. Κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη για πολιτική «πεφτοσυννεφάκι», τονίζοντας πως εμφανίζεται κάθε φορά σαν να μην έχει καμία ευθύνη για τις εξελίξεις. Σχετικά με τη διαχείριση του μεταναστευτικού, κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση μετατρέπει τη χώρα σε τόπο εγκλεισμού, με “κλειστά κέντρα” που στην πράξη λειτουργούν ως φυλακές, ενώ εξαφανίζεται η ίδια η έννοια του πρόσφυγα από την ευρωπαϊκή πολιτική.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στο διπλωματικό επεισόδιο στη Λιβύη, επισημαίνοντας με καυστική ειρωνεία πως «ο κ. Πλεύρης πήγε ως κομάντο γλυκού νερού και του έκανε pushback ο ίδιος ο Χαφτάρ», υπογραμμίζοντας έτσι την απόλυτη έκθεση της κυβέρνησης.
ΟΠΕΚΕΠΕ, μεταναστευτικό και επιλεκτική ηθική
Δεν είναι τυχαίο ότι στο ίδιο χρονικό παράθυρο, η κυβέρνηση βρίσκεται και στο στόχαστρο για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ – με καταγγελίες για κομματικά στελέχη, γαλάζιες “παραδιοικήσεις” και επιλεκτικές επιδοτήσεις. Η “γαλάζια φράξια” που πίνει τον φραπέ της με τα λεφτά του ελληνικού λαού, δεν ανέχεται πρόσφυγες, αλλά ανέχεται παράνομους εκατομμυριούχους σε βοσκοτόπια.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης είπε ειρωνικά: “Ο πρωθυπουργός πίνει τον φραπέ του σκέτο και βλάπτει τα νεύρα του. Να κόψει τους φραπέδες – και ειδικά τους γαλάζιους φραπέδες του ΟΠΕΚΕΠΕ”. Η φράση αυτή αποτυπώνει ένα θεμελιώδες πρόβλημα: Έχουμε μία κυβέρνηση που διαχειρίζεται με δύο μέτρα και δύο σταθμά την έννοια της νομιμότητας. Άτεγκτη στους κατατρεγμένους, αλλά εξαιρετικά ανεκτική στους ημετέρους.
Πραγματική ασφάλεια ή σκηνοθετημένη εχθρότητα;
Η επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να μετατρέψει το μεταναστευτικό σε πεδίο εσωτερικής πολιτικής εκμετάλλευσης έχει τεράστιες συνέπειες. Η Ελλάδα ολισθαίνει σε πρακτικές αποτροπής που δεν συνάδουν με τις διεθνείς συνθήκες. Ο ΟΗΕ έχει ήδη εκφράσει ανησυχίες, ενώ η λέξη “πρόσφυγας” τείνει να εξαλειφθεί από τις επίσημες ανακοινώσεις – όπως παρατήρησε και ο Δημήτρης Κουτσούμπας.
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το μεταναστευτικό ως σκηνικό “εθνικής εγρήγορσης”, την ώρα που δεν μπορεί ούτε να εξασφαλίσει την παρουσία της σε μια διεθνή αποστολή στη Λιβύη. Η εικόνα του Θάνου Πλεύρη που γυρίζει άπρακτος από την Τρίπολη θα έπρεπε να γίνει σύμβολο αποτυχίας – αλλά αντί γι’ αυτό, επενδύεται με κραυγές αυταρχισμού.
Εν ολίγοις : Η Ελλάδα χρειάζεται στρατηγική, όχι δηλώσεις
Το φιάσκο στη Λιβύη δεν αφορά μόνο τον Πλεύρη. Αφορά μια κυβέρνηση που, ενώ δηλώνει “έτοιμη για όλα”, βρίσκεται απροετοίμαστη για το παραμικρό. Μια κυβέρνηση που εξευτελίζεται στα διπλωματικά τραπέζια και στη συνέχεια παριστάνει τον σκληρό στο εσωτερικό, εγκλωβίζοντας τη χώρα σε φαύλους κύκλους φόβου, εχθρότητας και θεσμικής διολίσθησης.
Η πραγματική ασφάλεια της Ελλάδας δεν οικοδομείται ούτε με κλειστά κέντρα ούτε με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Οικοδομείται με διεθνείς συμμαχίες, ρεαλιστική στρατηγική και, κυρίως, με σεβασμό στη δημοκρατία και το διεθνές δίκαιο. Όταν αυτά λείπουν, το μόνο που μένει είναι ο πολιτικός εξευτελισμός – και η διαρκής κοροϊδία ενός λαού που αξίζει πολύ περισσότερα από ένα κυβερνητικό θέατρο φτηνών εντυπώσεων.
Μ.Π.Ν.
Μαρτυρίες από μια Κόρινθο που δεν υπάρχει πια – αλλά ζει στις καρδιές μας
