Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Η Τουρκία εμφανίζεται ως «εγκριτής» των ερευνών
Η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον στις γνωστές NAVTEX και στις διπλωματικές διαμαρτυρίες. Επιχειρεί να δημιουργήσει την εικόνα ότι ακόμη και οι έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου στην περιοχή της Καρπάθου πραγματοποιούνται με τη δική της ανοχή και συγκατάθεση. Και ενώ η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» απαντά στις τουρκικές αιτιάσεις, η κυβέρνηση εξακολουθεί να οφείλει σαφείς εξηγήσεις για τους διπλωματικούς χειρισμούς, τις γαλλικές διαβεβαιώσεις και τις πραγματικές εγγυήσεις προστασίας των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το ζήτημα δεν είναι απλώς αν το γαλλικό ερευνητικό πλοίο συνεχίζει τις εργασίες του. Το κρίσιμο είναι αν η Τουρκία καταφέρνει να επιβάλλει, έστω και επικοινωνιακά, την παρουσία της ως παράγοντα που πρέπει να ερωτάται, να ενημερώνεται ή να συναινεί για δραστηριότητες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η Τουρκία διεκδικεί ρόλο που δεν της ανήκει
Κατά τη δραστηριοποίηση του γαλλικού ερευνητικού «Abeille Marengo» σε διεθνή ύδατα στην περιοχή της Καρπάθου, η τουρκική φρεγάτα «TCG Gökova» εξέπεμψε μέσω ασυρμάτου μήνυμα, παρουσιάζοντας την περιοχή ως τουρκική υφαλοκρηπίδα και τη συνέχιση του πλου ως δραστηριότητα που πραγματοποιείται με τουρκική συγκατάθεση.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» απάντησε άμεσα, ξεκαθαρίζοντας ότι το ερευνητικό πλοίο δραστηριοποιείται βάσει ελληνικών αδειών και της σχετικής NAVTEX.
Οι εργασίες συνεχίζονται. Αυτό, όμως, δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί η εξέλιξη επιτυχία.
Η Τουρκία επιχείρησε να καταγράψει τη δική της εκδοχή περί δικαιοδοσίας και να εμφανιστεί ως δύναμη που έχει λόγο για τις έρευνες. Η συνέχιση των εργασιών δεν εξαφανίζει αυτή την αμφισβήτηση. Ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να αποφεύγεται η συζήτηση γύρω από το τι πραγματικά συμβαίνει στην περιοχή.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκείται στο ότι τα πλοία συνεχίζουν τον πλου τους. Οφείλει να διασφαλίζει ότι κανείς δεν θα εμφανίζεται ως συνδιαχειριστής ή εγκριτής δραστηριοτήτων που στηρίζονται στις ελληνικές θέσεις.
Τι ακριβώς περιλαμβάνει η γαλλική διακοίνωση;
Η σημερινή εξέλιξη επαναφέρει με επιτακτικό τρόπο τα ερωτήματα για τη γαλλική διακοίνωση προς την Άγκυρα.
Τι ακριβώς κοινοποιήθηκε στην τουρκική πλευρά; Ποιο ήταν το περιεχόμενο της ενημέρωσης; Υπήρξε σαφής συνεννόηση μεταξύ Αθήνας και Παρισιού ώστε να αποκλειστεί οποιαδήποτε ερμηνεία περί τουρκικής συναίνεσης; Και, κυρίως, ποιες συγκεκριμένες δεσμεύσεις υπάρχουν σε περίπτωση που η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει εκ νέου τις έρευνες;
Δεν αρκούν οι γενικές διαβεβαιώσεις περί καλού συντονισμού με τη Γαλλία. Δεν αρκούν οι δηλώσεις ότι το έργο προχωρά. Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει τα πραγματικά δεδομένα και να εξηγήσει ποιο είναι το διπλωματικό και επιχειρησιακό πλαίσιο προστασίας του έργου.
Η υπόθεση δεν προσφέρεται για επικοινωνιακή διαχείριση. Απαιτεί διαφάνεια και κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Η Meridiam δεν είναι εγγυητής των ελληνικών δικαιωμάτων
Υπάρχει και μια ακόμη διάσταση που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται.
Η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam στο έργο δεν συνιστά από μόνη της εγγύηση για την προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η εταιρεία έχει σημαντικά επιχειρηματικά συμφέροντα και στην Τουρκία. Επομένως, τα επενδυτικά της συμφέροντα δεν ταυτίζονται αυτομάτως με τις ελληνικές εθνικές επιδιώξεις.
Οι επιχειρηματικές συνεργασίες είναι χρήσιμες. Δεν υποκαθιστούν, όμως, την εξωτερική πολιτική, τη διπλωματική αποφασιστικότητα και την κρατική ευθύνη.
Τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας δεν μπορούν να στηρίζονται στις επιχειρηματικές ισορροπίες μιας πολυεθνικής εταιρείας.
Συνεργασία στο ΝΑΤΟ, αμφισβήτηση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο
Την ίδια ώρα, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου διεξάγεται στην Ανατολική Μεσόγειο η τουρκικής διοργάνωσης άσκηση «Mavi Balina 2026», με τη συμμετοχή της ΝΑΤΟικής ναυτικής δύναμης SNMG-2 και μονάδων από την Τουρκία, την Ισπανία και την Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, στην άσκηση συμμετέχει και η ελληνική φρεγάτα «Αιγαίον».
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική των αντιφάσεων που χαρακτηρίζουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις: στρατιωτική συνεργασία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ από τη μία, τουρκικές αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από την άλλη.
Η συμμετοχή στην ίδια Συμμαχία δεν αναστέλλει τις τουρκικές διεκδικήσεις. Και η επίκληση της συμμαχικής συνεργασίας δεν μπορεί να υποκαθιστά την υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων.
Η κυβέρνηση οφείλει, λοιπόν, να απαντήσει με συγκεκριμένα στοιχεία: Ποια είναι η ελληνική στρατηγική απέναντι σε αυτές τις κινήσεις; Ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές; Πώς διασφαλίζεται ότι η Τουρκία δεν θα μετατρέπει κάθε επιχειρησιακή δραστηριότητα σε ευκαιρία προβολής των διεκδικήσεών της;
Το καλώδιο προχωρά. Η τουρκική αμφισβήτηση παραμένει.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να μετρά την επιτυχία της αποκλειστικά με το αν συνεχίζονται οι έρευνες και αν προχωρά το ενεργειακό έργο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι με ποιους όρους προχωρά. Αν η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα δικαιώματα που επικαλείται ή αν η Τουρκία καταφέρνει να επιβάλλει μια παράλληλη πραγματικότητα, στην οποία εμφανίζεται ως απαραίτητος συνομιλητής και εγκριτής.
Η συνέχιση των εργασιών δεν ισοδυναμεί με κατοχύρωση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Και η αποφυγή ενός επεισοδίου δεν συνιστά από μόνη της εθνική στρατηγική.
Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει απαντήσεις για τη γαλλική διακοίνωση, τις εγγυήσεις προστασίας του έργου και τα όρια της τουρκικής αμφισβήτησης.
Γιατί το καλώδιο μπορεί να προχωρά, αλλά δεν μπορεί να προχωρά με την Τουρκία να εμφανίζεται ως εκείνη που δίνει την άδεια.
Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Πού είναι το έγγραφο, ποιες είναι οι εγγυήσεις;
Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Η Τουρκία εμφανίζει τις έρευνες να γίνονται με δική της έγκριση
