Γράφει η Μαρία Πασσαλή Νικολοπούλου
Οι θάλασσές μας αλλάζουν: Από τα σκυλόψαρα του Κορινθιακού μέχρι τις φάλαινες του Ιονίου
Ο Κορινθιακός αλλάζει: Το μήνυμα που μας στέλνει η θάλασσα
Τους τελευταίους μήνες οι εικόνες πολλαπλασιάζονται. Σκυλόψαρα και καρχαριοειδή εμφανίζονται στον Κορινθιακό και στον Σαρωνικό, ενώ πριν από λίγες ημέρες πέντε φάλαινες καταγράφηκαν ανοιχτά της Λευκάδας στο Ιόνιο, υπενθυμίζοντας ότι οι ελληνικές θάλασσες βρίσκονται σε μια περίοδο μεγάλων μεταβολών.
Καρχαρίας 2,5 μέτρων εμφανίστηκε στα Λουτρά Ωραίας Ελένης
Το πρώτο που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι δεν πρόκειται για μια «εισβολή» ούτε για κάτι αφύσικο. Καρχαρίες, σκυλόψαρα, δελφίνια και φάλαινες υπήρχαν πάντοτε στις ελληνικές θάλασσες. Η διαφορά είναι ότι πλέον τα συναντάμε συχνότερα και πολύ πιο κοντά στις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει σταδιακά τη θερμοκρασία των υδάτων, τα θαλάσσια ρεύματα μεταβάλλονται και τα κοπάδια των ψαριών μετακινούνται, παρασύροντας μαζί τους και τους μεγάλους θηρευτές που αναζητούν τροφή. Την ίδια στιγμή, η υπεραλίευση έχει διαταράξει την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ενώ η τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνουν κάθε περιστατικό άμεσα γνωστό.
Για την Κορινθία, όμως, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Οι πρόσφατες εμφανίσεις σκυλόψαρων, αλλά και το περιστατικό τραυματισμού δύο πολιτών από λαγοκέφαλο σε παραθαλάσσια περιοχή του Κορινθιακού, δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως μεμονωμένα γεγονότα ή ως ειδήσεις της στιγμής που θα ξεχαστούν σε λίγες ημέρες.
Η θάλασσα γύρω μας αλλάζει και μαζί της αλλάζει και η καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν, εργάζονται και δραστηριοποιούνται σε αυτήν.
Δυστυχώς, στην Ελλάδα συχνά περιοριζόμαστε στον πρόσκαιρο φόβο, στον εντυπωσιασμό ενός βίντεο και στη δημόσια συζήτηση λίγων ημερών. Αυτό δεν αρκεί πλέον.
Οι θάλασσες δεν μας στέλνουν σήμα κινδύνου. Μας στέλνουν ένα σαφές μήνυμα αλλαγής.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι γιατί βλέπουμε συχνότερα φάλαινες, σκυλόψαρα ή λαγοκέφαλους. Το ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να αποδεχθούμε ότι η Μεσόγειος του σήμερα δεν είναι η ίδια θάλασσα που γνωρίζαμε πριν από 20 ή 30 χρόνια.
Τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα
- Δημιουργία μόνιμου Παρατηρητηρίου του Κορινθιακού Κόλπου, με τη συμμετοχή πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, λιμεναρχείων και των Δήμων της Κορινθίας.
- Συστηματική χαρτογράφηση και καταγραφή των εμφανίσεων νέων ή ασυνήθιστων θαλάσσιων ειδών, ώστε να υπάρχει έγκαιρη εικόνα των μεταβολών στο οικοσύστημα.
- Τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων στις οργανωμένες παραλίες με οδηγίες για το τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες όταν συναντούν λαγοκέφαλο, καρχαριοειδή ή άλλα προστατευόμενα είδη.
- Δημιουργία εφαρμογής ή τηλεφωνικής γραμμής άμεσης αναφοράς περιστατικών, ώστε πολίτες, αλιείς και λουόμενοι να ενημερώνουν άμεσα τις αρχές.
- Εκπαίδευση των αλιέων, των ναυταθλητικών ομίλων, των επιχειρήσεων θαλάσσιου τουρισμού και των ναυαγοσωστών για τη σωστή διαχείριση τέτοιων περιστατικών.
- Ενίσχυση της προστασίας του Κορινθιακού από τη ρύπανση, τα πλαστικά και την ανεξέλεγκτη ανθρώπινη δραστηριότητα.
- Δημιουργία ενός ενιαίου σχεδίου συνεργασίας όλων των παραθαλάσσιων Δήμων του Κορινθιακού, καθώς το οικοσύστημα είναι κοινό και δεν σταματά στα διοικητικά όρια κάθε περιοχής.
Ο Κορινθιακός δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται μόνο ως τουριστικός προορισμός ή μια όμορφη θάλασσα δίπλα στις πόλεις μας. Είναι ένα ζωντανό οικοσύστημα που αλλάζει μπροστά στα μάτια μας και απαιτεί σχέδιο, επιστημονική γνώση και πολιτική βούληση. Αν δεν δράσουμε σήμερα, αύριο θα τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις.
Στο νοσοκομείο δύο άτομα μετά από επίθεση λαγοκέφαλου σε παραθαλάσσιο θέρετρο του Κορινθιακού
